Brain Medicine журналында жарыяланган изилдөөгө ылайык, майлуу жана канттуу батыш диетасынын психикалык саламаттыкка тийгизген зыянын көнүгүү жарым-жартылай компенсациялай алат. Корктогу Университет Колледжинин профессору Ивонн Нолан жетектеген илимпоздордун тобу активдүү кыймыл депрессия жана тынчсыздануу белгилерин азайтарын аныкташкан, жазат InoZpress.
Бирок изилдөө көрсөткөндөй, көнүгүү организмге зыяндуу тамак-аштын бардык кесепеттерин жоя албайт. Адистер белгилешет: психикалык туруктуулукту сактоо үчүн физикалык активдүүлүктү туура тамактануу менен айкалыштыруу маанилүү.
Батыш диетасы мээге жана маанайга кандай таасир этет
Кант менен каныккан майларга бай батыш диетасы семирүү, диабет жана депрессия коркунучу менен байланыштуу. Мындай азыктар зат алмашууну бузуп, инсулин жана лептин гормондорунун деңгээлин өзгөртөт, ошондой эле маанайга жооптуу болгон ичеги микрофлорасынын курамына терс таасир тийгизет.
Илимпоздор белгилешет: микробиомдун ар түрдүүлүгүнүн азайышы жана кыска чынжырлуу май кислоталарынын жетишсиздиги сезгенүүнү күчөтүп, мээнин ишин начарлатат. Бул өзгөрүүлөр тынчсыздануу жана депрессия сыяктуу абалдардын өнүгүшүнө өбөлгө түзөт.
Эксперимент: кыймыл жана стресс ортосундагы байланыш
Изилдөөдө лабораториялык чычкандар колдонулган. Алардын бир бөлүгү кадимки рацион менен, ал эми экинчиси майлуу жана таттуу азыктардан турган «кафетерий диетасы» менен азыктанган. Жарымы чуркоочу дөңгөлөккө жеткиликтүү болуп көнүгүү жасаган, калгандары болсо кыймылсыз жашоо образын өткөрүшкөн.
Жыйынтыктар көрсөткөндөй, активдүү кыймылда болгон чычкандарда тынчсыздануу жана депрессия белгилери кыйла аз болгон. Мындан тышкары, көнүгүү салмактын жана май массасынын өсүшүн көзөмөлдөөгө жардам берген.
Гормондор жана микрофлоранын ролу
Изилдөөчүлөр көнүгүү инсулин жана лептин деңгээлин нормалдаштырганын аныкташкан. Бул гормондор батыш диетасын карманган кыймылсыз жаныбарларда жогору болгон. Ошондой эле көнүгүү ичеги микрофлорасы өндүргөн айрым заттардын — ансерин, индол-3-карбоксилат жана дезоксиносин деңгээлинин төмөндөшүн азайтканы байкалган.
Бул метаболиттер антиоксиданттык жана сезгенүүгө каршы касиеттерге ээ. Алардын тең салмактуулугу көнүгүүнүн маанайга жана психикалык ден соолукка тийгизген пайдалуу таасирин түшүндүргөн мүмкүн болгон механизмдердин бири катары каралат.
Жаңы нейрондордун пайда болушу жана чектөөлөр
Илимпоздор көнүгүүнүн гиппокампта жаңы нейрондордун пайда болушуна тийгизген таасирин да изилдешкен. Бул мээ бөлүгү эс тутум жана эмоцияларды жөнгө салуу үчүн жооптуу. Жыйынтыгында көнүгүү кадимки диетадагы жаныбарларда нейрондордун көбөйүшүн стимулдаштырганы, бирок майлуу жана таттуу тамак менен азыктанган топто мындай натыйжа байкалбаганы аныкталган.
Ошентип, адистердин жыйынтыгында, физикалык активдүүлүк өз алдынча пайдалуу болгону менен, эң жогорку эффект туура тамактануу менен айкалышканда гана пайда болот. Ден соолук үчүн бул эки фактор тең маанилүү.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, айрым арыктатуучу дарылар жүрөккө оң таасир этери тууралуу.
