Австралиянын Квинсленд университетинин изилдөөчүлөрү ар кандай отуруу түрлөрү мээге ар башка таасир этерин аныкташты. Journal of Alzheimer’s Disease басылмасынын маалыматына ылайык, 85 илимий эмгекке негизделген талдоо көрсөткөндөй, китеп окуу же үстөл оюндары сыяктуу активдүү отуруу когнитивдик функцияларды сактоого жана эс тутумду бекемдөөгө жардам берет. Бул тууралуу коомдук саламаттыкты сактоо боюнча эксперт Пол Гарднер билдирди, жазат InoZpress.
Окумуштуулар белгилешкендей, активдүү жана пассивдүү отуруунун айырмасы мээнин иштеши үчүн өтө маанилүү. Эгерде телевизор көрүү же жөн эле кыймылсыз отуруу эс тутум менен көңүл топтоого терс таасир тийгизсе, анда китеп окуу же компьютерде иштөө нейрон байланыштарын стимулдап, жаш өткөн сайын акылдын активдүүлүгүн сактоого жардам берет.
Активдүү отуруу деген эмне жана ал эмне үчүн пайдалуу
Активдүү отуруу – бул адам кыймылда болбосо да акыл-эстүү иш-аракет менен алектенген учур. Мындай иш-аракеттерге төмөнкүлөр кирет:
- китеп же журнал окуу;
- үстөл оюндарын жана логикалык тапшырмаларды аткаруу;
- кол менен жазуу же компьютерде иштөө.
Мындай аракеттер мээнин активдүү иштешин шарттап, эс тутумду, көңүлдү жана ой жүгүртүүнү өнүктүрөт. Изилдөөчүлөрдүн айтымында, мындай көнүгүүлөр кыймылсыз жашоо образынын терс таасирин азайтып, жакшы адатка айланганда мээнин ден соолугун бекемдейт.
Пассивдүү отуруунун коркунучу
Пассивдүү отуруу – бул акыл-эс катышпаган аракеттер, мисалы сериалдарды узак көрүү же жаңылыктар лентасын тынымсыз кароо. Изилдөө көрсөткөндөй, дал ушул жүрүм-турум түрү когнитивдик жөндөмдүн төмөндөшүнө жана деменция коркунучунун жогорулашына алып келет.
Окумуштуулар белгилешет, бул таасир бир караганда кичине көрүнгөнү менен, убакыт өткөн сайын топтолуп, мээнин структурасына жана маалымат иштетүү ылдамдыгына терс таасир этет.
Адистердин сунуштары
Пол Гарднер белгилегендей, маанилүү нерсе — отуруу убактысын азайтуу гана эмес, аны акылга пайдалуу иштер менен толтуруу.
«Жалпы отуруу убактысы анчалык коркунучтуу эмес, маанилүүсү — ал кандай өтөт. Телевизор көрүүнүн ордуна жөн гана китеп окуу сыяктуу жөнөкөй адат мээнин ден соолугун узак жылдарга сактап кала алат».
Жашоо образы боюнча жаңы сунуштар
Изилдөөнүн авторлору саламаттык боюнча сунуштарды кайра карап чыгууну сунушташат. «Аз отуруу» деген жалпы кеңештин ордуна, алар отурган учурда да акылды иштетүүгө үндөгөн көнүгүүлөрдү киргизүүнү сунушташат.
Адистер кыска тыныгууларды физикалык жана акыл-эстүү иштер менен айкалыштыруу мээге оң таасир тийгизерин белгилешет. Бул ыкма адамдарга күнүмдүк жашоодо жөнөкөй, бирок натыйжалуу өзгөрүүлөрдү киргизүүгө жардам берет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, эрте менопауза диабеттин экинчи тибин өнүктүрүү коркунучун жогорулатпасы тууралуу.
