Акыркы жылдары суперфуддар ден соолуктун символуна айланып, дүкөндөрдүн текчелеринде жана фитнес-блогдордо бат-баттан айтылып жүрөт. Бирок алар чынында эле ушунчалык пайдалуубу же бул жөн гана жарнаманын жыйынтыгыбы? «Суперфуд» деген түшүнүк XX кылымдын башында пайда болгон жана алгач United Fruit Company банандардын пайдалуулугун жарнамалоо үчүн колдонгон, жазат InoZpress.
Бүгүнкү күндө суперфуд деп организмге керектүү азык заттары, витаминдери жана антиоксиданттары өтө көп камтылган азыктар аталат. Бирок ар бир “superfood” деген жазуусу бар таңгак чынында эле ден соолукка пайда алып келеби? Бул суроого жооп табуу үчүн кээ бир мисалдарды карап көрөлү.
Эмне азыкты суперфуд кылат
Диетологдордун айтымында, суперфуд — бул сыйкырдуу азык эмес, жөн гана азыктык баалуулугу жогору продукт. Ал организмди керектүү витаминдер жана минералдар менен камсыз кылып, калориясы аз бойдон калат.
«Суперфуддун баалуулугу анын экзотикалык түрүндө эмес, курамындагы пайдалуу элементтерде», — дешет FitCurves адистери.
Мындай азыктар көп учурда антиоксиданттарга, омега-3 май кислоталарына жана өсүмдүк белогуна бай келет. Алар организмдин иммунитетин колдоп, энергияны калыбына келтирүүгө жардам берет.
Чыныгы суперфуддар: иш жүзүндө натыйжалуу азыктар
Асаи мөмөсү, чиа уруктары жана куркума сыяктуу азыктар чыныгы суперфуддар катары белгилүү. Алардын курамында ден соолукка оң таасир этүүчү уникалдуу заттар бар.
«Куркуманы үзгүлтүксүз колдонуу сезгенүүнү азайтып, боордун ишин жакшыртат», — деп айтылат изилдөөдө.
Асаи антиоксиданттарга бай, чиа кальций жана магнийдин булагы болуп саналат, ал эми куркума сезгенүүгө каршы касиети менен белгилүү. Бирок бул азыктар керектүү азыктандыруу системасынын ордуна эмес, анын бир бөлүгү катары колдонулушу керек.
Маркетинг жараткан мифтер: жалган суперфуддар
Баары эле суперфуд деп аталган азыктар өзүн актай бербейт. Мисалы, годжи мөмөлөрү же спирулина көп учурда “керемет азык” деп жарнамаланат, бирок алардын курамы кадимки жергиликтүү мөмөлөрдөн айырмаланбайт.
«Кээде экзотикалык көрүнгөн продукт жөн гана кымбат баадагы кадимки азык болуп чыгат», — деп белгилешет авторлор.
Мисалы, спирулина белокко бай болгону менен, окшош заттарды буурчак же шпинаттан да алса болот. Кокос суусу “табигый изотоник” катары сунушталат, бирок анын минералдык курамы банандан да төмөн.
Кыргызстандын тургундары үчүн жеткиликтүү суперфуддар
Кыргызстанда да пайдалуу азыктар көп жана аларды чет элден издөөнүн кереги жок. Кээ бир жергиликтүү азыктар суперфуд катары колдонулса болот:
- зыгыр уругу — омега-3 жана клетчатка булагы;
- жаңгак — антиоксиданттарга бай;
- итмурун — иммунитетти бекемдейт;
- облопиха — терини жана тамырларды коргойт;
- сарымсак жана пияз — табигый антисептиктер.
«Чыныгы суперфуддар дайыма эле экзотикалык болбойт, кээде алар өзүбүздүн ашканадан табылат», — деп белгилешет эксперттер.
Мындай азыктарды күнүмдүк рационго кошуу жеңил жана ден соолукту чыңдоонун жөнөкөй жолу болуп саналат.
Суперфуддарды туура колдонуу
Суперфуддарды пайдалуу кылуунун сыры — тең салмактуулукта. Уруктарды боткого же йогуртко кошсоңуз болот, мөмөлөрдү смузиге, ал эми жаңгактарды салаттарга. Бирок өлчөмдү сактоо маанилүү: ашыкча витаминдер да ден соолукка зыянын тийгизиши мүмкүн.
«Керек болгон нерсе — үзгүлтүксүз колдонуу жана орточо өлчөм», — деп айтылат FitCurves материалында.
Туура пайдаланылган суперфуддар организмди чыңдап, энергияны көбөйтөт жана жалпы ден соолукка оң таасир этет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, сүзүү баланын өнүгүүсүнө кандайча жардам берери тууралуу баяндаганбыз.
