The Journal of Diabetes & Metabolic Disorders журналында жарыяланган индиялык изилдөө көрсөткөндөй, эгер адамдарга предиабет диагнозу коюлгандан кийин алгачкы эки жыл ичинде жашоо образына өзгөртүү киргизилсе, дартты толугу менен тескери буруп, кант диабетине өтүп кетүүдөн сактоого болот, жазат InoZpress.
Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматы боюнча, диабет дүйнөдө өлүмдүн жана майыптыктын негизги себептеринин бири бойдон калууда. 2021-жылы бул оору менен 529 миллион адам жашаган, алардын 96%ы 2-типтеги диабет менен жабыркайт. Убакытында аракет көрүү — бул оорунун өнүгүшүн толугу менен токтотуунун эң натыйжалуу жолу.
Предиабет эмнеден коркунучтуу
Предиабет көбүнчө белгилерсиз өтөт. Канындагы шекердин деңгээли жогорулаганы билинбейт, ошондуктан адамдар жылдап өзүндө көйгөй бар экенин байкабай жүрө берет. Кээде чарчоо, көздүн начар көрүшү жана жаралардын жай айыгышы байкалат.
«Маселе — адамдар өтө кеч кайрылат, өзгөрүүлөрдү артка кайтаруу кыйын болуп калат», — деп белгилешет изилдөөнүн авторлору.
Дарыгерлер 35 жаштан кийин, ал эми тобокелдик тобундагы адамдар үчүн 25 жаштан баштап шекер деңгээлин текшерүүнү сунушташат.
Кантип шекерди калыбына келтирүүгө болот
Окумуштуулардын айтымында, дарысыз да натыйжага жетсе болот — жашоо образы менен тамактанууну өзгөртүү жетиштүү.
«Диабетке өтүүнүн алдын алуу үчүн 5–10% салмак жоготуу, жума сайын 150 мүнөт активдүүлүк жана туура тамактануу жетиштүү», — деп айтылат илимий материалда.
Муну менен бирге орточо калориялуу, жашылча-жемишке, дан азыктарына жана белокко бай диета сунушталат.
Дары качан керек болот
Эгер жашоо образын өзгөртүү жетишсиз болсо, дарыгерлер метформин сыяктуу дары каражаттарын сунуштайт. Алар шекер деңгээлин төмөндөтүп, уйку безинин ишин жакшыртат.
«Туура тамактануу, кыймыл жана стрессти башкаруу — бул жөн эле кеңеш эмес, ооруну артка кайтаруучу ыкма», — дейт Америкалык диабет ассоциациясынын өкүлү Барбара Айхорст.
Бирок көпчүлүк учурларда, эрте аракет кылуу дарысыз эле жакшы жыйынтык берет.
Эки жылдык мүмкүнчүлүк
Изилдөө көрсөткөндөй, предиабетти айыктыруудагы эң маанилүү мезгил — бул диагноз коюлган алгачкы эки жыл.
«Биринчи 2–3 жыл — эң натыйжалуу терезе, дал ушул мезгилде айыгуу мүмкүнчүлүгү эң жогору», — дейт британдык эндокринолог Жек Огден.
Анын айтымында, эрте аракет кылган бейтаптардын 60%ы дарттан толугу менен айыгууга жетише алган.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, остеопорозду артка кайтарган жаңы ачылыш жөнүндө.
