Тез даяр тамакты бат-баттан колдонуу организмдеги өнөкөт сезгенүүнү күчөтүп, жүрөк-кан тамыр ооруларынын пайда болуу ыктымалдыгын жогорулатат — бул тууралуу Food Science & Nutrition журналында жарыяланган изилдөөдө айтылат, жазат InoZpress.
Окумуштуулар белгилешкендей, үйдөн тышкары даяр тамакты көп жеген адамдардын кандагы инсулин жана триглицерид деңгээли жогору болуп, сезгенүү көрсөткүчтөрү да активдешет. Бул жүрөк ооруларынын жана кан басымдын жогорулашынын негизги себептерине кирет. Изилдөөдө 8 миңден ашык адамдын он жылдык маалыматтары талданган.
Фастфуд ден соолукка кантип таасир этет
Адистердин айтымында, бат даяр тамактын көпчүлүгүндө жүрөккө зыяндуу компоненттер бар — туз, майлуу майлар жана химиялык кошулмалар.
«Тез даяр тамак жүрөк ооруларынын коркунучун бир эле ингредиент эмес, жогорку туз, май жана кошумчалардын айкалышы аркылуу жогорулатат», — дейт кардиолог Джейн Морган.
Ал кошумчалайт, ресторандардагы тамактар да коопсуз эмес, анткени кээде май бир нече жолу колдонулуп, натыйжада тамакта кан тамырларды жабыркаткан заттар пайда болот.
Эмне үчүн бул көнүмүшкө айланып жатат
Морган белгилегендей, заманбап технологиялар жана тез жашоо темпи адамдарды даяр тамакка көз каранды кылып койгон. Убакыттын тартыштыгы үйдө тамак бышырууга мүмкүндүк бербей, бат жеткирүү кызматтарына болгон муктаждыкты күчөттү.
«Тамак даярдоо убакыт талап кылат, ал эми убакыттын чектелиши даяр тамакка көз карандылыктын негизги себеби болуп калды», — дейт адис.
Мындай жашоо образы ашыкча салмакка, жогорку холестеринге жана өнөкөт сезгенүүгө алып келет — булардын баары жүрөк ооруларынын негизги себептери болуп саналат.
Коркунучту азайтуу жолдору
Диетолог Мишель Роутенштейн тез даяр тамакты толугу менен токтотуу кыйын экенин, бирок зыянды азайтуу мүмкүн экенин айтат.
«Жөн гана акылга сыярлык өзгөртүүлөр киргизүү жетиштүү: куурулган эмес, бышырылган тамакты тандаңыз, картошканын ордуна жашылча кошуңуз, таттуу суусундуктардын ордуна суу ичүү пайдалуу», — деп сунуштайт ал.
Ал ошондой эле рационго антиоксидантка бай азыктарды — жашылча, жаңгак, буурчак жана омега-3 майы бар балыкты кошууну сунуштайт. Бул жүрөк ишин жакшыртып, сезгенүүнү азайтат.
Үй тамагы — эң коопсуз альтернатива
Эксперттердин айтымында, үйдө даярдалган тамак жүрөк үчүн эң пайдалуу.
«Үйдө жасалган тамакта туз азыраак, клетчатка көп, ал эми май негизинен пайдалуу майлардан турат», — деп түшүндүрөт Морган.
Ал эң пайдалуу тамактануу системасы катары Жер Ортолук деңиз диетасын жана DASH программасын белгилейт. Бул диеталар жашылча, дан азыктары жана балыктын үлүшүн көбөйтүп, жүрөккө күч келтирбөөгө жардам берет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, илимпоздор медициналык кара куурайдын натыйжалуулугу күтүлгөндөн кыйла төмөн экенин аныктаган.
