Сан-Диегодогу Калифорния университетинин окумуштуулары алкоголдун боорду кантип алсыратарын түшүндүргөн белокту аныкташты. Изилдөөнүн жыйынтыгы Nature журналында жарыяланды, жазат InoZpress.
Алкоголго байланышкан боор оорулары (ALD) дүйнө жүзүндө боорго операция жасоонун жана боордун ооруларына байланышкан өлүмдөрдүн негизги себеби болуп калды. АКШнын өзүндө эле 2022-жылы бул оорудан улам чыгымдар 31 миллиард долларды түзгөн. 2040-жылга чейин бул сумма 66 миллиардга чейин өсөт деп божомолдонууда. Азыркы дарылоо ыкмалары чектелүү болгондуктан, окумуштуулар оорунун өнүгүшүн жайлатуу жана алдын алуу үчүн жаңы ыкмаларды издеп жатышат.
Изилдөөгө ылайык, алкоголь ичеги-карындын коргоочу белогун “өчүрөт”, натыйжада зыяндуу бактериялар боорго өтүп, сезгенүүнү күчөтөт. Бул белоктун ишин калыбына келтирүү алкоголго көз карандылыкты дарылоодо жана боорду сактоодо жаңы мүмкүнчүлүк болушу мүмкүн.
Алкоголь ичеги-карындын коргоосун кантип бузат
Окумуштуулар узакка созулган алкоголдук колдонуу ичеги клеткасындагы mAChR4 аттуу белоктун ишин бузарын аныкташкан. Бул белок ичегидеги бактерияларды кармап турууга жардам берет. Эгер ал начар иштесе, бактериялар боорго оңой өтүп, сезгенүүнү күчөтөт.
Адистер бул белокко таасир этүүчү дары-дармектер боордун алкоголдон жабыркашына жол бербеши мүмкүн деп эсептешет. Мындай дарылар азыр башка оорулар үчүн клиникалык сыноолордон өтүп жатат.
«Узак мөөнөттүү алкоголдук колдонуу mAChR4 рецепторунун деңгээлин төмөндөтүп, ичеги тосмосунун коргоо функциясын бузат жана боордогу сезгенүүнү күчөтөт», — деп айтылат изилдөөдө.
Эксперименттердин жыйынтыгы
Илимпоздор адамдын боор ткандарынын үлгүлөрүн жана чычкандардагы ALD моделдерин изилдешкен. Натыйжада mAChR4 деңгээли төмөндөгөндө иммундук системаны коргоочу GAP каналдарынын түзүлүшү бузулары аныкталган.
Белокту активдештиргенде бул каналдар кайра калыбына келип, боордун каршылыгы жогорулаган. Бул табылга алкоголдук оорулардын алдын алууда жаңы мүмкүнчүлүк түзөт.
«mAChR4ти активдештирүү микробдорго каршы активдүүлүктү калыбына келтирип, боорду сезгенүүдөн коргойт», — деп белгилешет изилдөөнүн авторлору.
Алкоголго көз карандылык менен байланыш
mAChR4 белогу ичеги-карында гана эмес, мээде да маанилүү ролду ойнойт — ал адаттардын жана көз карандылыктын пайда болушуна жооп берет. Алкоголго көз каранды адамдарда бул белок аз өндүрүлөт, ошондуктан спирт ичимдиктерин токтотуу кыйыныраак болот.
Изилдөөчүлөр бул рецепторго таасир этүүчү дары-дармектер боор ооруларын гана эмес, алкоголго көз карандылыкты да дарылоого жардам бериши мүмкүн деп эсептешет. Бирок бул ыкманын натыйжалуулугун ырастоо үчүн кошумча изилдөөлөр талап кылынат.
«mAChR4 боордогу сезгенүү менен көз карандылык механизмдеринин ортосундагы негизги байланышы болушу мүмкүн», — деп белгилешет UC San Diego адистери.
Дарылоонун жаңы мүмкүнчүлүктөрү
Изилдөөнүн авторлору өз ачылышы оорунун натыйжасын эмес, себебин дарылоого мүмкүндүк берерин белгилешет. Эгер ичеги тосмосунун коргоо функциясын калыбына келтирүүгө мүмкүн болсо, боордун бузулушун баштапкы стадияда токтотууга болот.
Бул ыкма келечекте микрофлоранын бузулушуна байланышкан башка ооруларды дарылоодо да колдонулушу мүмкүн. Демек, mAChR4 белогу алкоголдук боор оорулары жана көз карандылык менен күрөшүүдөгү жаңы бута болуп калды.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, кан тобу инсульт коркунучуна таасир этери аныкталды.
