Жаңы изилдөө көрсөткөндөй, айрым адамдардын кан тобу 60 жашка чейин инсультка кабылуу ыктымалдыгын жогорулатат. Бул ачылыш Neurology журналында жарыяланган жана генетикалык өзгөчөлүктөр менен инсульттун байланышын көрсөтөт, жазат InoZpress.
Мэриленд университетинин жана башка илимий борборлордун окумуштуулары 600 миңден ашуун адамдын маалыматтарын, анын ичинде инсульт болгон 17 миң бейтапты талдашкан. Натыйжада, A1 кан тобунун ээси болгон адамдарда 60 жашка чейин инсультка кабылуу коркунучу башка топторго салыштырмалуу жогору экени аныкталды.
«Бул маанилүү ачылыш инсульттун өзгөртүлгүс тобокелдик факторлору тууралуу түшүнүгүбүздү кеңейтет, ага кан тобу да кирет», — деп билдирди Мэриленд университетинин профессору Марк Гладвин.
Кан жана кан тамырдын байланышы
Изилдөөгө ылайык, А тобун аныктаган гендик вариант кан уюшуна жана кан тамыр дубалындагы клеткалардын ишине байланыштуу болушу мүмкүн. Бул айрым адамдардын тромбго көбүрөөк жакын болушун түшүндүрөт.
Маалыматтарга караганда, А тобунун гени барларда 60 жашка чейинки инсульт коркунучу 16 пайызга жогору, ал эми О тобунун генине ээ болгондордо 12 пайызга төмөн. Ошол эле учурда окумуштуулар бул айырмачылыктар чоң эмес экенин жана атайын байкоо жүргүзүүнүн зарылдыгы жоктугун белгилешет.
Изилдөө кандай жүргүзүлгөн
Жалпысынан 48 генетикалык изилдөөнүн маалыматтары талданып, ага АКШ, Европа, Япония, Пакистан жана Австралия сыяктуу өлкөлөрдүн жарандары катышкан. Бардык катышуучулар 18ден 59 жашка чейинкилер болгон.
Кошумча топто 60 жаштан өткөн инсульт болгон 9 миңден ашуун бейтаптын жана инсультка кабылбаган 25 миң кишинин маалыматтары салыштырылган. Бул топто кан топторунун айырмасы анча чоң болбой, инсульттун жаш кезинде жана улгайганда ар башка механизм менен өнүгүшү мүмкүн экени белгиленди.
«Эрте инсульт учурлары көбөйүүдө, андан аман калгандар көп учурда ондогон жылдар бою майыптык менен жашоого туура келет», — деди изилдөөнүн жетекчиси, невролог Стивен Киттнер.
Эмне үчүн бул ачылыш маанилүү
Жаш куракта инсульт көбүнчө атеросклероздон эмес, тромбдун пайда болушунан келип чыгат. Окумуштуулар дал ушул фактор кан тобунун таасирин түшүндүрөт дешет.
Мындан тышкары, мурдагы изилдөөлөрдө кан тобуна жооптуу геномдук бөлүк (ABO-локус) артериялардын кальцификациясы жана веналык тромбоз сыяктуу оорулар менен байланышы бар экени көрсөтүлгөн. Жаңы маалыматтар бул жыйынтыктарды дагы бир жолу тастыктады.
«Эмне үчүн А тобу инсульт коркунучун жогорулатат, азырынча белгисиз, бирок бул кан уюшу жана кан айлануудагы белоктор менен байланыштуу болушу ыктымал», — деп кошумчалады Киттнер.
Контекст жана келечек
Жыйынтыктар кооптуу угулганы менен, инсульттардын басымдуу бөлүгү 65 жаштан жогору курактагы адамдарда кездешет. АКШда жыл сайын болжол менен 800 миңге жакын адам инсультка кабылат, алардын үчтөн төрт бөлүгү улгайган куракта болот.
Окумуштуулар бул жыйынтыктар жашоо образын өзгөртүү же кошумча анализ тапшыруу зарылдыгын билдирбейт дешет. Бирок маалыматтар ар бир адамдын жекече генетикалык өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен тобокелдикти так баалоого жардам берет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, какао жүрөккө пайдалуу экенин көрсөткөн изилдөө тууралуу.
