Социалдык тармактардагы убакытты бир жумага кыскартуу тынчсызданууну, депрессияны жана уйкусуздукту азайтарын илимпоздор далилдешти. Бул жыйынтык JAMA Network Open басылмасында жарыяланган изилдөөгө негизделет, жазат InoZpress.
Изилдөөгө 18–24 жаштагы 373 адам катышкан. Бир жума ичинде алар экран алдында өткөргөн убактысын кыскартып, натыйжада тынчсыздануу 16% га, депрессия 24,8% га, уйкусуздук 14,5% га төмөндөгөн. Катышуучулар көңүл топтоонун жакшырып, уйкунун сапаты калыбына келгенин белгилешти.
Социалдык тармактардан тыныгуу эмне үчүн пайдалуу
Адистер социалдык платформаларды ашыкча колдонуу реалдуу жашоо эмоцияларын жана баарлашууну алмаштырарын белгилешет. Өзгөчө жаштар күнүнө орточо 4–5 саат убакытты онлайн өткөрүшөт.
«Башкалардын идеалдаштырылган жашоосу менен салыштыруу тынчсызданууга жана өзүн төмөн баалоого алып келет», — дейт Phreedom Foundation уюмунун өкүлү доктор Нидхи Гупта.
Экран убактысын кыскартуу адамдын көңүлүн чыныгы жашоодогу тажрыйбаларга бурат жана бул психикалык ден соолук үчүн табигый коргоочу механизм болуп саналат.
Уйку жана мээнин иштешине тийгизген таасири
Кечинде телефон же планшет колдонуу эндорфиндердин бөлүнүшүн басаңдатып, уйкунун табигый ритмин бузат.
«Телефондун жөн эле уктоочу бөлмөдө болушу да уйкунун сапатын начарлатат», — деп белгилейт Гупта.
Экран жарыгы жана тынымсыз эскертмелер мээни ашыкча козгойт, натыйжада тынч уктоо кыйын болот. Бул көрүнүш жаштардын арасында өзгөчө кеңири таралган.
Психологдордун сунуштары
Психотерапевт Жон Совек гаджеттерден баш тартууну эмес, аларды акылга сыярлык чекте колдонууга чакырат.
Анын сунуштары төмөнкүчө:
- экран алдындагы убакытты 25% га кыскартуу;
- үй-бүлө менен «гаджетсиз саат» киргизүү;
- телефон ордуна достор менен баарлашуу же оюн уюштуруу;
- жумасына бир күн экрансыз жашоо көнүмүшүн түзүү.
«Экран убактысын жандуу иш-аракеттер менен алмаштыруу маанилүү — сейилдөө, сүйлөшүү, бирге тамактануу», — дейт Совек.
Мындай ыкма стресс жаратпастан, жашоонун сапатын акырындык менен жакшыртат.
Социалдык тармактардын таасирин изилдөө эмне үчүн татаал
Адистер социалдык медианын зыяндуулугун клиникалык жактан далилдөө кыйын экенин белгилешет.
«Катышуучуларды толук түрдө социалдык тармактардан баш тартууга мажбурлоо дээрлик мүмкүн эмес», — деп түшүндүрөт Гупта.
Анын айтымында, изилдөөдө катышуучулардын күнүмдүк онлайн убактысы 2 сааттан аз болгон, бул орточо көрсөткүчтөн кыйла төмөн. Ошентсе да, кыска мөөнөттүү «цифрдык детокс» психикалык ден соолукту чыңдай турганы далилденген.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, COVID-19 мээге таасир этери жана айыгып бүткөндөн кийин да өзгөрүүлөрдү калтырары тууралуу.
