Аспартам деп аталган жасалма таттуу зат чайнаган сағыздан тартып газдалган суусундуктарга чейин дээрлик бардык азыктарда кездешет. Бирок Испаниядагы Биоматериалдар боюнча Кооперативдик Изилдөө Борборунун окумуштуулары жүргүзгөн жаңы изилдөө бул кошулма жүрөк жана мээ үчүн узак мөөнөттө зыян келтириши мүмкүн экенин көрсөттү, жазат InoZpress.
Илимпоздор бир жыл бою эркек чычкандарга адам үчүн Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму бекиткен күнүмдүк чектөөнүн болжол менен алтыдан бирине барабар болгон аз өлчөмдөгү аспартам беришкен. Натыйжада жаныбарлар арыктап, май запастарын 10–20% азайткан, бирок жүрөк менен мээ ишинде тынчсыздандырган өзгөрүүлөр байкалган.
Изилдөөнүн негизги жыйынтыктары
Аспартам берилген чычкандардын жүрөгү насостук жөндөмүн жоготуп, түзүлүшү менен функциясында өзгөрүүлөр болгон. Изилдөөчүлөр бул абалды органдык стресс жана жүрөк ишинин начарлашы менен байланыштырышкан.
«Узак мөөнөттүү жасалма таттуулар менен таасир этүү, аз өлчөмдө болсо да, органдардын ишине терс таасир тийгизиши мүмкүн. Бул учурдагы керектөө ченемдерин кайра карап чыгуу зарылдыгын көрсөтөт», — деп жазышат окумуштуулар.
Ошондой эле аспартам мээнин глюкозаны сиңирүү жөндөмүнө таасир эткени аныкталган.
Мээнин иши жана эс тутумга таасири
Эксперименттин башында мээдеги глюкозанын сиңирилиши жогоруласа, бир жылдан кийин кескин төмөндөгөн. Бул мээнин энергия жетишсиздигине жана функциясынын жайлашына алып келген.
«Аспартам алган чычкандар эс тутум жана үйрөнүү тапшырмалары менен кыйналышты, лабиринттен чыгуу убактысы узарып, кыймылдары жайлады», — деп көрсөтүлгөн баяндамада.
Изилдөөчүлөр мындай өзгөрүүлөр зат алмашуунун бузулушу жана сезгенүү процесстери менен байланыштуу болушу мүмкүн деп эсептешет.
Аспартамдын коопсуздугу боюнча суроолор
Аспартам үч күн сайын эки жуманын ичинде гана берилсе да, жүрөк ткандарында түзүмдүк өзгөрүүлөрдү жараткан. Бул дозалар адам үчүн уруксат берилген чектен бир нече эсе төмөн болгон.
«Адам үчүн коопсуз деп эсептелген аз өлчөмдөгү аспартам да жүрөк менен мээ ишин өзгөртүшү мүмкүн», — деп баса белгилешет изилдөө авторлору.
Бул табылгалар жасалма таттуулар дайыма эле коопсуз альтернатива эмес экенин эске салат.
Балдар жана өспүрүмдөр үчүн өзгөчө сактык
Окумуштуулар изилдөө чычкандарда жүргүзүлгөнүн белгилешсе да, натыйжалар тынчсыздандырууда. Айрыкча балдар жана өспүрүмдөр үчүн мындай кошулмалардын үзгүлтүксүз колдонулушу кооптуу болушу мүмкүн.
«Аспартамдын мээге тийгизген таасири толук изилденмейинче, балдар менен өспүрүмдөр бул заттан мүмкүн болушунча алыс болууга тийиш», — деп жыйынтыктай турганы айтылган илимий макалада.
Аспартам калория кошпой таттуулук бергени менен, анын узак мөөнөттүү коопсуздугу тууралуу суроолор али деле ачык бойдон калууда.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, жаңы төрөлгөн ымыркайларда табылган сейрек кездешүүчү диабет түрү дарыгерлерди таң калтырды.
