Food Standards Agency маалымдагандай, өтө иштетилген азыктарды көп колдонуу ден соолук абалынын начарлашына түздөн-түз байланыштуу экенин жаңы изилдөөлөр көрсөттү, жазат InoZpress. Маалыматтарга караганда, мындай азыктар диабет, рак жана ичеги-карындын сезгенүү ооруларынын коркунучун жогорулатат.
NOVA классификациясына ылайык, өтө иштетилген азыктар — бул үй шартында кездешпеген ингредиенттерден, мисалы, эмульгаторлордон, стабилизаторлордон жана жасалма кошумчалардан турган өнөр жайлык азыктар. Алар тамакты жагымдуураак жана сактоого ыңгайлуу кылат, бирок узак мөөнөттө организмге олуттуу зыян келтирет.
Иштетилген азыктар сезгенүү процесстерин күчөтөт
Nutrients журналы жарыялаган изилдөөгө ылайык, өтө иштетилген азыктар менен байытылган диета Крон оорусу жана жаралуу колит сыяктуу сезгенүү ооруларынын белгилерин күчөтөт. Мындай азыктарды жеген адамдарда оорунун белгилери көбүрөөк байкалган жана иммундук система начарлаган.
Калифорния университетинин профессору Радж Дасгуптанын айтымында, тамактануу өнөкөт сезгенүү процесстерин башкарууда чечүүчү роль ойнойт. Ал жашылча-жемиштерге, дан азыктарына жана майы аз белокторго негизделген Жер Ортолук диетасын карманууну сунуштайт. Мындай ыкма ичеги флорасын чыңдап, организмдеги сезгенүүнү азайтат.
Рак коркунучу дээрлик жарымына жогорулайт
Thorax журналында жарыяланган изилдөөдө өтө иштетилген азыктарды көп жеген адамдарда өпкө рагынын коркунучу 41% жогору экени аныкталган. Бул, айрыкча, майда жана ири клеткалуу шишиктерге тиешелүү.
Ошол эле учурда адистер бул жыйынтыкка башка факторлор да таасир этерин белгилешет — мисалы, узакка созулган тамеки тартуу же өндүрүштөгү зыяндуу заттар менен байланыш. Бирок окумуштуулар диета менен рак ооруларынын ортосунда байланыш бар экенин ырасташып, бул багыттагы изилдөөлөрдү улантууну сунушташат.
Өтө иштетилген азыктар диабет коркунучун күчөтөт
Nature Medicine журналынын изилдөөсүнө ылайык, канттуу суусундуктарды, колбасаларды жана фастфудду дайыма колдонуу 2-типтеги диабет жана жүрөк ооруларынын өнүгүү коркунучун жогорулатат. Күнүнө болгону бир сосиска жеген адамдын диабетке чалдыгуу ыктымалдыгы 11% көбөйөт.
Nutrition & Metabolism жарыялаган башка изилдөөдө жаштардын (17–22 жаш) арасында өтө иштетилген азыктарды көп колдонуу төрт жылдын ичинде алдын ала диабеттин (преддиабеттин) белгилерин пайда кылары аныкталган. Окумуштуулардын айтымында, мындай азыктарды азайтуу организмдеги кант алмашууну калыбына келтирүүгө жана диабеттин алдын алууга жардам берет.
Дарыгерлердин сунуштары
Адистер даяр закускаларды, таттуу суусундуктарды жана фастфудду чектөөнү сунуштайт. Анын ордуна табигый белок булактарына, жашылчаларга жана дан азыктарына артыкчылык берүү керек. Жер Ортолук диетасы эң тең салмактуу тамактануу модели болуп саналат, ал сезгенүү жана зат алмашуу ооруларынын коркунучун азайтат.
Дарыгерлер белгилегендей, тамактанууну өзгөртүү — диабет, жүрөк оорулары жана рак сыяктуу илдеттердин алдын алуунун эң жөнөкөй жолу. Өнөр жайлык кошумчаларды азайтуу зат алмашууну жакшыртып, уйкунун сапатын көтөрүп жана энергияны көбөйтөт.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, көрүүнү кайтарган жаңы чип медицина тармагындагы чоң секирик болгону тууралуу.
