Жоржия технологиялык институтунун илимпоздору жасалма интеллекттин жардамы менен ааламдагы жашоону издөө үчүн жаңы ыкманы иштеп чыгышты деп билдирет The Conversation, жазат InoZpress.
Изилдөө Жердеги жашоого мүнөздүү молекулаларды издөөдөн баш тартууну сунуштайт. Анын ордуна LifeTracer аттуу система метеориттер менен тоо тектериндеги химиялык үлгүлөрдү талдап, заттын биологиялык келип чыгышы мүмкүнбү же жокпу, аныктайт. Бул ыкма Марс жана Юпитер менен Сатурндун айларынан жашоо издөөдө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.
Астероид затындагы жашоонун жаңы далилдери
2023-жылы NASAнын окумуштуулары Бенну астероидинен алынган үлгүлөрдү ачканда, алар нуклеин кислоталарынын негиздерин, аминокислоталарды жана органикалык кошулмаларды табышкан — жашоонун негизги курулуш элементтери. Бирок алардын арасында түздөн-түз биологиялык белгилер болгон эмес.
«Бенну үлгүлөрүндө жашоонун негизги компоненттери бар, бирок тирүү организмдерге мүнөздүү химиялык издер жок», — деп белгилешет изилдөөчүлөр.
Бул натыйжа органикалык заттын болушу сөзсүз жашоонун бар экенин билдирбесин дагы бир жолу ырастады. Ошондуктан илимпоздор жашоо менен жансыз химиянын айырмасын аныктаган жаңы ыкманы иштеп чыгышкан.
LifeTracer системасы кантип иштейт
LifeTracer системасы химиялык маалыматтарды үлгү таануу принциби менен талдайт. Башында үлгүлөр майдаланып, органикалык заттарды бөлүп алуу үчүн ысытылат. Андан кийин алар майда бөлүкчөлөргө ажыратылып, машиналык үйрөнүү алгоритми алардын түзүлүшүн жана бөлүштүрүлүшүн изилдейт.
«LifeTracer бир гана молекуланы эмес, бүт химиялык изди баалайт», — деп айтылат изилдөөдө.
Аз сандагы маалымат менен да система биологиялык жана абиотикалык келип чыгышты так айырмалап, атомдордун жана молекулалардын уникалдуу айкалыштарын аныктай алат.
Органикалык химия — жашоонун изин көрсөткөн булак
Адистер сегиз көмүртекке бай метеоритти жана он биологиялык калдыктарды камтыган жер үлгүлөрүн изилдеп чыгышкан. Натыйжада тирүү жана жансыз кошулмалар курамы боюнча эмес, молекулалык уюштурулушу боюнча айырмаланары белгилүү болгон.
«Жашоо молекулаларды максат менен түзөт, ал эми жансыз химия туш келди жаралат», — деп баса белгиленет иште.
Кээ бир кошулмалар, мисалы полициклдик ароматтык углеводороддор, космос жана жер үлгүлөрүндө тең кездешкен, бирок алардын ички түзүлүшү айырмаланган. Бул LifeTracer алгоритмине заттын келип чыгышын так аныктоого мүмкүндүк берген.
Бөтөн биологияны издөө
LifeTracer ыкмасы эми NASAнын келечектеги миссияларында — Марс, Фобос, Европа жана Энцелад сыяктуу асман телолорун изилдөөдө колдонулат. Илимпоздор бул инструменттин жардамы менен Жердеги жашоого окшош гана эмес, таптакыр башка биологиялык системаларды да аныктоого болот деп үмүттөнүшөт.
«Жашоого ылайыктуу химия бүт Күн системасында кездешиши мүмкүн, бирок химия өзү эле биология эмес», — деп белгилешет изилдөөнүн авторлору.
Бул жаңы ыкма илимпоздорго татаал үлгүлөрдү анализдөөгө жана жашоонун чеги менен жөн гана химиялык иллюзиянын ортосун так аныктоого жардам берет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, АКШ Кытайга Nvidia чиптерин сатууга уруксат берди.
