Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине 2025-жылдын 30-ноябрында өткөн мөөнөтсүз шайлоонун расмий жыйынтыгын Борбордук шайлоо жана референдум өткөрүү комиссиясы жарыялады, деп билдирет 24.kg, жазат InoZpress.
Шайлоо мыйзамдын талабына жана 30-сентябрдагы президенттин жарлыгына ылайык өткөрүлдү. Добуш берүүгө 1,58 миллионго жакын жаран катышып, бул жалпы шайлоочулардын 36,9 пайызын түздү. БШКнын маалыматына ылайык, 29 округ боюнча 87 депутат катталды, ал эми бир округдагы жыйынтык мыйзам бузулгандыгына байланыштуу жокко чыгарылды.
Гендердик квота жана аялдардын катышуусу
Жаңы парламенттик курамда гендердик квота сакталып, тең укуктуулук камсыздалды. Шайлоого катышкан 460 талапкердин ичинен 189у аялдар болду. Бул – өлкөдө аялдардын саясаттагы өкүлчүлүгү боюнча олуттуу кадам катары бааланууда.
БШК аялдардын активдүү катышуусу шайлоо өнөктүгүнүн сапатын жогорулатып, билим берүү, саламаттык сактоо жана социалдык саясат сыяктуу маселелерди кеңири талкуулоого өбөлгө түзгөнүн белгиледи.
Эл аралык байкоо жана шайлоонун ачыктыгы
Шайлоо процессин 58 өлкөдөн келген 788 эл аралык байкоочу көзөмөлдөдү. Алар өз баяндамаларында шайлоо процесси ачык өткөнүн жана эл аралык стандарттарга ылайык келгенин белгилешти.
«Шайлоо атаандаштык принциптерине ылайык ачык өткөрүлдү», — деп айтылат байкоочулардын отчетторунда.
Мындан тышкары, шайлоонун жүрүшүн 137 маалымат каражаты — телеканалдар, радиостанциялар жана онлайн-басылмалар чагылдырган. Бул жарандардын маалымат алуусуна кеңири мүмкүнчүлүк түздү.
Жаңы технологиялар жана аралыктан добуш берүү
Бул шайлоонун өзгөчөлүгү – аралыктан добуш берүү мүмкүнчүлүгүнүн кеңири колдонулушу болду. Бул үчүн ооруканада, аскер бөлүктөрүндө жана соода борборлорунда 27 кошумча участок ачылды.
«190 миңден ашуун жаран аралыктан добуш берүү мүмкүнчүлүгүн пайдаланды», — деп тактады БШК.
Мындан тышкары, добуш берүүнү автоматташтыруу максатында шайлоочулардын маалыматтарын текшерип, бюллетень басып чыгаруучу жаңы идентификациялык жабдуулар колдонулду.
Бузуулар жана жокко чыгарылган округ
Шайлоо маалында 274 мыйзам бузуу боюнча билдирүү келип түшкөн. Айрым учурларда административдик чаралар колдонулуп, бир катар материалдар укук коргоо органдарына өткөрүлдү.
«13-округдагы жыйынтыктар мыйзам бузулгандыгына байланыштуу жокко чыгарылды», — деп көрсөтүлөт комиссиянын билдирүүсүндө.
БШК мындай чечимдер өлкөдөгү шайлоо процессинин мыйзамдуулугун жана ачыктыгын камсыздоого багытталганын белгиледи.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, Кыргызстан менен Түркия көмүр тармагында кызматташууну талкуулады.
