open.kg сайтында жарыяланган маалыматка ылайык, Кыргызстанда өлүм учурларынын 80% ашыгы жугуштуу эмес оорулардан, анын ичинде жүрөк оорулары, диабет жана башка өнөкөт илдеттерден улам келип чыгат, жазат InoZpress.
Жогорку өлүм көрсөткүчүнүн негизги себептери
Саламаттык сактоо министринин орун басары Бакытбек Кадыралиев белгилегендей, негизги тобокелдик факторлор калктын жүрүм-турумуна байланыштуу.
Алардын катарына төмөнкүлөр кирет:
- тамеки тартуу
- алкоголдук ичимдиктерди колдонуу
- кыймылдын аздыгы
- туура эмес тамактануу
Бул маалыматтар «Дени сак коом – 2026» эл аралык форумунда айтылган.
Кандай чаралар көрүлүүдө
Кыргызстанда «Дени сак адам — гүлдөгөн өлкө» мамлекеттик программасы 2030-жылга чейин ишке ашырылып жатат. Ал калктын саламаттыгын жакшыртууга жана коркунуч факторлорун азайтууга багытталган.
Анын алкагында:
- кант, туз жана трансмайларды колдонуу кыскартылууда
- тамекиге каршы чаралар күчөтүлүүдө
- ооруларды эрте аныктоо биринчи медициналык жардам деңгээлинде жүргүзүлүүдө
Ошондой эле гипертония жана диабетти аныктоо үчүн клиникалык протоколдор киргизилип, медицина тармагында санариптик чечимдер өнүгүүдө.
Эмне үчүн комплекстүү мамиле маанилүү
Саламаттык сактоо министрлиги белгилегендей, алдын алуу иштери медицина менен гана чектелбеши керек. Ар түрдүү тармактардын кызматташуусу жана калктын активдүү катышуусу зарыл.
Мектептерде ден соолук боюнча комитеттер түзүлүп, маалыматтык кампаниялар жүргүзүлүүдө жана сергек жашоо образын жайылтуу аракеттери көрүлүүдө.
Жыйынтыгында Бакытбек Кадыралиев белгилегендей, мамлекеттик саясат менен коомдун катышуусу айкалышканда гана мөөнөтүнөн мурда өлүмдү азайтууга болот.
Эске салсак, мурда биз көз көрүүгө жашыруун коркунуч тууралуу Кыргызстанда глаукома менен 8 миңге жакын бейтап катталганын жазганбыз.
