Карнеги-Меллон университетинин Компьютердик илимдер мектебинин изилдөөчүлөрү жасалма интеллект системалары канчалык акылдуу боло берсе, ошончолук өзүмчүл мүнөзгө ээ боло баштаарын аныкташты. Изилдөөдө логикалык ой жүгүртүү жөндөмүнүн өсүшү кызматташуу деңгээлинин төмөндөшү менен коштолоору белгиленген, жазат InoZpress.
Окумуштуулар чоң тилдик моделдер (LLM) татаал маселелерди чечүүдө жана маалыматты анализдөөдө мыкты болсо да, башка системалар менен өз ара аракеттенүүгө азыраак даяр экенин аныкташкан. Бул көрүнүш тынчсызданууну жаратат, анткени мындай ИИ адамдардын талаш-тартыш маселелерин чечүүдө, психологиялык колдоо көрсөтүүдө жана социалдык чечимдерди кабыл алууда улам көбүрөөк колдонулууда.
Акыл өскөн сайын кызматташуу азаят
Изилдөөнүн авторлору доктор Хироказу Ширадo жана аспирант Юйсюань Ли ар кандай тилдик моделдердин ортосундагы социалдык дилеммаларды моделдештирген бир нече эксперимент жүргүзүшкөн. Натыйжада акылдуу системалар өз кызыкчылыгын жамааттык жыргалчылыктан жогору коюуга көбүрөөк ыктаарын аныкташкан.
«Жалпы жыргал» аттуу оюнда ар бир модель өзүнүн упайларын сактап калабы же башкалар менен бөлүшөбү деген чечим кабыл алышы керек болгон. Жөнөкөй моделдер 96% учурларда бөлүшкөн, ал эми ой жүгүртүү жөндөмү бар моделдер болгону 20% гана бөлүшкөн. Башкача айтканда, логикалык анализ жана рефлексия кызматташуу деңгээлин беш эсе азайткан.
Ой жүгүртүү ар дайым моралга барабар эмес
Окумуштуулар белгилешкендей, болгону беш-алты кадамдык ой жүгүртүү кошулганда да кызматташуу дээрлик эки эсе төмөндөгөн. Ал тургай, моралдык ой жүгүртүүнү окшоштуруучу ыкмалар колдонулганда да, бөлүшүү даярдыгы 58% кыскарган.
Топтук эксперименттерде бул тенденция дагы күчтүү байкалган. Эгерде бир нече «акылдуу» модель бир топко кирсе, алардын өзүмчүл жүрүм-туруму башкаларга да жугуп, жалпы кызматташуу деңгээлин 81% га чейин түшүргөн. Бул көрүнүш, изилдөөчүлөрдүн айтымында, социалдык факторлор эске алынбаган ИИ моделдеринин кеңири колдонулушу кандай коркунуч туудураарын көрсөтөт.
Коом жана технология үчүн кесепеттер
Жасалма интеллекттин ролу бизнес, билим берүү жана башкаруу тармактарында өсүп жаткан шартта, социалдык өз ара аракеттенүү жөндөмү логикалык тактык сыяктуу эле маанилүү болуп калды. Окумуштуулар эскертет: ИИге ашыкча ишенүү адамдардын өз ара түшүнүшүү жана биргелешип иштөө жөндөмүн алсыратат.
Ширадo белгилегендей, ИИнин акыл деңгээлинин өсүшү аны моралдуу кылбайт. Эгер система адамдын чечим кабыл алуусуна жардам берсе, бирок ошол эле учурда жеке пайдага түртсө, анда ал адамдардын ортосундагы өзүмчүл жүрүм-турумду да күчөтүшү мүмкүн.
Изилдөөчүлөрдүн сунуштары
Окумуштуулар жасалма интеллектти иштеп чыгууда когнитивдик гана эмес, социалдык интеллектти да эске алуу зарылдыгын баса белгилешет. Линин пикиринде, ИИнин ой жүгүртүү жөндөмү кызматташуу жана өз ара пайда табуу менен айкалышышы керек.
Изилдөөчүлөрдүн айтымында, боорукердиксиз жана моралсыз интеллект коом үчүн коркунучтуу болушу мүмкүн. Ошондуктан иштеп чыгуучулар эми ылдамдык менен тактыкка гана эмес, адамдар менен технологиялардын ортосундагы гумандуу мамилелерди өнүктүрүүгө да көңүл бурушу зарыл.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, жасалма интеллект мугалимдери билим берүү тармагын кандай өзгөртүп жатканы жана студенттер бул тууралуу эмне деп ойлогону.
