Питтсбург университетинин окумуштуулары көздүн көрүүсүн калыбына келтирүү боюнча эл аралык изилдөөнүн таасирдүү жыйынтыктарын жарыялашты. SciTechDaily басылмасы маалымдагандай, жаңы зымсыз торчо импланты катуу макулалык дегенерацияга кабылгандарга кайрадан тамга окууга мүмкүнчүлүк берди, жазат InoZpress.
Бул технология 2×2 миллиметр өлчөмүндөгү микрочип болуп, ал бузулган фоторецепторлорду алмаштырып, жарыкты электрдик сигналга айландырат. Экспериментке катышкан жана борбордук көрүүсүн жоготкон бейтаптар бир жыл колдонгондон кийин тамгаларды жана кыска сөздөрдү таанып окуй алышкан. Бул – 80%дан ашуун бейтаптарда клиникалык маанилүү натыйжага жетишкен биринчи учур болуп калды.
Имплант кандай иштейт
Жаңы технология Стэнфорд университетинин профессору Даниэль Паланкер тарабынан иштелип чыккан субретиналдык микрочипке негизделген. Ал атайын камера орнотулган көз айнек менен чогуу иштейт. Камера айланадагы сүрөттү тартып, аны инфракызыл жарык аркылуу имплантка жөнөтөт.
Чип жарыкты электрдик импульска айландырып, торчонун калган клеткаларын стимулдайт. Пациенттер контраст менен чоңойтуу деңгээлин өздөрүнө ылайык жөндөй алышат. Бул система мээге же көрүү нервине түз аралашууну талап кылбайт, ошондуктан ал мурдагы хирургиялык ыкмаларга караганда коопсуз жана жеңил колдонулат.
Клиникалык сыноолордун жыйынтыгы
PRIMAvera деп аталган эл аралык изилдөөгө 60 жаштан улуу 38 бейтап катышкан. Алар Франция, Германия, Италия, Нидерланддар жана Улуу Британиядагы 17 борбордо дарыланган. Бир жыл ичинде 81% бейтаптардын көрүүсү жакшырып, алардын 27си имплантты үй шартында колдонуп, сандарды жана сөздөрдү окуган.
Эң таң калыштуу учур – бир бейтаптын көрсөткүчү 59 тамгага чейин жакшырган, бул стандарттык таблица боюнча 12 сапка туура келет. Операциядан кийинки бардык терс таасирлер бир жыл ичинде толугу менен жоголгон. Бул жаңы ыкманын коопсуздугун жана натыйжалуулугун тастыктайт.
Макулалык дегенерацияга каршы жаңы үмүт
Карыган адамдар арасында көрүүнүн кайтарылгыс жоголушунун эң кеңири себеби – бул макулалык дегенерация. Бул илдет борбордук торчонун клеткаларын бузуп, адамдын майда деталдарды көрүү жөндөмүн жоготот. Ошол эле учурда перифериялык көрүү сакталып калат, бирок окуу же жүздү таануу мүмкүн болбой калат.
PRIMA импланты жоголгон фоторецепторлордун ордун басып, бейтаптарга борбордук көрүүсүн кайтарып берет. Окумуштуулар муну офтальмология тарыхындагы жаңы доор катары баалашууда, анткени электрондук технологиялар эми адамдын тирүү тканынын бир бөлүгүнө айланууда.
Келечектеги мүмкүнчүлүктөр жана изилдөөлөр
Ийгиликтүү сыноолордон кийин түзмөктүн өндүрүүчүсү — Science Corporation компаниясы Европада жана АКШда клиникалык колдонууга уруксат алуу үчүн кайрылды. Жакынкы мезгилде жаңы изилдөөлөр башталып, технологиянын узак мөөнөттүү таасири жана башка көз ооруларына ылайыкташуу мүмкүнчүлүктөрү текшерилет.
Окумуштуулар мындай импланттар офтальмологияда стандарттык ыкмага айланып, ар бир бейтапка жеке ылайыкташтырылган дарылоону камсыз кылат деп ишенишет. Келечекте мындай технологиялар көрүүнү кайтарып гана койбостон, аны толук жоготуунун алдын да ала алат.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, уктоо менен кулактын ичиндеги шыңгыроонун байланышы далилденгени тууралуу материал жарыялаганбыз.
