Висконсин университетинин окумуштуулары бир гана маанилүү аминокислотанын көлөмүн азайтуу карылыкты жайлатып, жашоону узарта алаарын аныкташты. Cell Metabolism журналында жарыяланган изилдөөгө ылайык, рациондогу изолейциндин деңгээлин төмөндөтүү чычкандардын жашоо узактыгын 33 пайызга чейин көбөйттү, жазат InoZpress.
Изолейцин — организм белок түзүү үчүн колдонгон үч бутактуу аминокислотанын бири. Адамдын клеткалары аны өз алдынча чыгара албайт, ошондуктан изолейцинди жумуртка, соя, сүт азыктары жана эт аркылуу алабыз. Бирок адистердин айтымында, бул аминокислотанын ашыкча болушу жетишсиздиги сыяктуу эле зыяндуу болушу мүмкүн.
Изилдөө кандай өткөрүлгөн
Экспериментке ар түрдүү генетикалык өзгөчөлүгү бар чычкандар катышкан. Алар үч топко бөлүнгөн: биринчиси кадимки рацион менен тамактанган, экинчисине бардык аминокислоталардын көлөмү азайтылган тамак берилген, үчүнчү топко болсо изолейцин гана үчтөн экиге кыскартылган рацион сунушталган.
«Биз калория жөн гана калория эмес деп айтканды жакшы көрөбүз. Тамак-аштын ар бир компоненти энергиядан тышкары өзүнчө мааниге жана таасирге ээ», — деп түшүндүргөн Висконсин университетинин эндокринологу Дадли Ламминг.
Чычкандар эксперимент башталганда орточо 30 жаштагы адамга тең куракта болгон жана алар каалаганча жей алышкан, бирок өздөрүнө тиешелүү рацион менен гана.
Өмүрдүн узарышы жана ден соолуктун жакшырылышы
Жыйынтыктар таң калыштуу болгон: эркек чычкандардын өмүрү 33 пайызга, ал эми ургаачы чычкандардын өмүрү 7 пайызга узарган. Алардын күчү, чыдамкайлыгы, кант деңгээли жана жүн абалы жакшырган.
«Изолейцин аз болгон диетадагы чычкандар тез арада арыктап, майларын жоготушкан жана кыйла сергек болушкан», — деп белгилейт Ламминг.
Мындан тышкары, бул топтогу чычкандарда простатанын чоңоюшу жана шишик оорулары азыраак кездешкен. Изилдөөчүлөр бул өзгөрүү изолейциндин клетканын картаюу ылдамдыгына түз таасиринен болушу мүмкүн деп эсептешет.
Эмне үчүн натыйжа бир аминокислота менен байланышкан
Мурунку изилдөөлөрдө изолейциндин жогорку деңгээли ашыкча салмак менен байланыштуу экени аныкталган. Жаңы маалыматтар көрсөткөндөй, ден соолукка таасир этүүчү негизги фактор бардык белоктор эмес, дал ушул бир аминокислота болушу мүмкүн.
«Орто жаштан кийин да изолейцинди чектөө жашоо узактыгын жана сапатын олуттуу өзгөртө алары кызыктуу жана шыктандырчу нерсе», — дейт окумуштуу.
Адистер белгилешкендей, изолейцин аз тамак жеген чычкандар көп калория жешкен, бирок салмак кошушкан эмес. Алардын организми көбүрөөк энергия сарптап, арык бойдон калган.
Бул ачылыш адамдар үчүн эмнени билдирет
Бул натыйжаларды адамдарга колдонуу азырынча кыйын. Чычкандардын тамактануусу толук көзөмөлдөнгөн, ал эми адамдын диетасы өтө татаал. Белокту толук чектөө тескери таасир тийгизиши мүмкүн.
«Баарын изолейцин аз диетага өткөрүү мүмкүн эмес. Бирок бир аминокислотанын таасирин түшүнүү жашоону узартуунун жаңы ыкмаларын табууга жардам берет, балким, изолейцинди бөгөттөгөн дары аркылуу», — деп түшүндүрөт Ламминг.
Изилдөөчүлөрдүн пикиринде, изолейцин деңгээлин азайтуу үчүн милдеттүү түрдө катуу чектөөлөр талап кылынбайт — ден соолукка пайдалуу азыктарды тандоо жетиштүү болушу мүмкүн.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, майлуу сыр жана каймак мээнин корголушу менен байланыштуу экени аныкталганын жазганбыз.
