Medical News Today билдиргендей, Улуу Британияда жүргүзүлгөн ири изилдөө ичегинин сезгенүү оорулары менен жашаган бейтаптарда фекалдык кальпротектиндин жогору деңгээли симптомдор пайда болгонго чейин эле оорунун күчөшүн алдын ала көрсөтө аларын аныктады, жазат InoZpress.
Иш Gut журналында жарыяланган жана PREdiCCt долбоорунун маалыматтарына негизделген. Изилдөөгө Крон оорусу жана жаралуу колит менен ооруган 2600дөн ашык адам катышкан, алар Улуу Британиянын Улуттук саламаттык сактоо кызматынын 47 борборунан тартылган.
Кальпротектин эрте эскертүүчү белги катары
Катышуучулар ремиссия абалында болушкан жана башында тамактануу боюнча анкета толтурушуп, кан анализин жана заң үлгүсүн тапшырышкан. Окумуштуулар аларды орточо төрт жыл бою байкап, төмөнкүлөрдү каттаган:
- симптомдордун өз алдынча бааланган күчөшү,
- клиникалык жактан тастыкталган рецидивдер,
- дарылоонун күчөтүлүшү.
Белгилүү болгондой, даттануулар жок болгон учурда да кальпротектиндин жогору деңгээли рецидив коркунучун олуттуу көбөйткөн. Жаралуу колит менен ооругандарда маркердин жогорку көрсөткүчү бар бейтаптарда эки жыл ичинде объективдүү күчөш коркунучу болжол менен 34% түзгөн, ал эми төмөн деңгээлде — 11% чамасында болгон.
Изилдөөгө катышпаган нутрициолог Елена Ролт жыйынтыктардын практикалык маанисин белгиледи.
«Бул иште фекалдык кальпротектин, кадимки рацион — айрыкча жаралуу колитте эт керектөө — жана клиникалык мүнөздөмөлөр бириктирилип, күчөш коркунучун моделдөө үчүн колдонулган. Бул толук кандуу коркунуч калькуляторун түзүүгө карай кадам […] Практикада бул оорукана системаларына киргизилген онлайн же мобилдик инструмент болуп, бейтапка жана дарыгерге визуалдык коркунуч көрсөткүчүн жана жекелештирилген планды көрсөтө алат».
Анын айтымында, мындай ыкма жогорку коркунучтагы топторду алдын ала аныктоого мүмкүндүк берет.
Эт керектөө жана рецидив ыктымалдыгы
Окумуштуулар тамактануу адаттарын да талдашкан. Жаралуу колит менен ооругандардын ичинен этти эң көп керектеген топто клиникалык жактан тастыкталган күчөш коркунучу этти эң аз жегендерге салыштырмалуу дээрлик эки эсе жогору болгон.
Крон оорусу бар катышуучуларда мындай байланыш аныкталган эмес. Ошондой эле төмөнкүлөр менен туруктуу байланыш табылган жок:
- клетчатка керектөө,
- ультраиштетилген азыктар,
- көп каныкпаган майлар,
- алкоголь.
Гастроэнтеролог Чарли Лис долбоордун масштабын баса белгиледи.
«Бул өз түрүндөгү биринчи ири проспективдүү изилдөө болуп, кадимки рацион менен оорунун күчөшүнүн ортосундагы байланышты туура көзөмөлдөдү. Акыркы он жыл ичинде Улуу Британия боюнча ичегинин сезгенүү оорулары менен жашаган 2600дөн ашык адамды тартуу жана байкоо үчүн зор командалык иш жүргүзүлдү».
Авторлор изилдөө байкоочу мүнөзгө ээ экенин жана эт жеш менен рецидивдин ортосунда түз себеп-натыйжалык байланыш бар экенин далилдебей турганын белгилешет.
Жекелештирилген дарылоо модели
Окумуштуулар кальпротектинди туруктуу көзөмөлдөө менен рационду талдоону айкалыштыруу бейтаптарды башкаруу моделин симптомдорго жооп кайтаруудан алдын алууга багытталган ыкмага өзгөртө алат деп эсептешет.
Пресс-релизде Лис мындай деп кошумчалады:
«Биздин жыйынтыктар башкаруунун жаңы моделин сунуштайт: жашыруун сезгенүүнү эрте аныктоо үчүн объективдүү биомаркерлерди колдонуу жана оор рецидивдердин алдын алууга жардам бере турган конкреттүү тамактануу факторлорун аныктоо. Дал ушундай жекелештирилген далилдүү база Крон оорусу жана колит менен жашаган адамдардын жашоо сапатын жакшыртуу үчүн керек».
Елена Ролт да ийкемдүү мамиленин маанилүүлүгүн белгиледи.
«Тамактанууга болгон реакция ар кимде ар башка болгондуктан, биз бул жыйынтыктарды этти — айрыкча иштетилген жана кызыл этти — азайтып көрүүгө жана убакыт өтүшү менен симптомдорду жана кальпротектин деңгээлин байкап турууга негиз катары колдонмокпуз, бардык адамдар үчүн бирдей тыюу салууну киргизбестен».
Биз буга чейин Япониянын Nittobo компаниясынын жасалма интеллект рыногунда негизги оюнчу болгону тууралуу.
