EMBO Molecular Medicine журналында жарыяланган эл аралык изилдөө мээ жаракатынан кийин коргоочу таасир бере турган төрт аминокислотадан турган пептидди аныктады. Бул зат жаныбарларга жүргүзүлгөн эксперименттерде сезгенүүнү жана клетка өлүмүн азайтканы белгиленди, жазат InoZpress.
Жаңы дары CAQK деп аталат жана кошумча препараттарсыз эле айыктыруучу таасир көрсөтө алат. Ал кан аркылуу сайылганда, мээнин жабыркаган бөлүктөрүн таап, функцияларды калыбына келтирүүгө жардам берет.
CAQK пептиди кантип иштейт
CAQK — бул төрт аминокислотадан турган кыска чынжыр, ал мээ ткандарынын жаракат алган жерлерин аныктап, ошол жакка багытталат. Кандын агымына кирген соң, пептид жабыркаган аймактарда топтолот жана сезгенүүнү азайтып, клеткалардын өлүшүн алдын алат.
Чычкандар жана чочколор менен жүргүзүлгөн изилдөөлөрдө бул зат жаракат аянтын кичирейтип, мээнин калыбына келүүсүн тездеткени аныкталган. Мындан тышкары, эч кандай уулуу таасир байкалган эмес, бул CAQKти адамдарда колдонууга ылайыктуу талапкер кылып көрсөтөт.
Мээ жаракаттарын дарылоодогу чоң кадам
Азыркы учурда мээнин жаракаттарын дарылоо көбүнчө бейтаптын абалын турукташтырууга жана ички басымды азайтууга гана багытталган. Бирок мээнин бузулушун токтото турган дары-дармек жок.
CAQK пептиди бул жаатта жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат. Ал түз мээге сайылган инвазивдүү ыкмалардан айырмаланып, кадимки кан аркылуу берилиши мүмкүн. Бул ыкма дарылоону жеңилдетет жана коопсуз кылат.
Эл аралык илимий кызматташтык
Изилдөө Aivocode биотехнологиялык компаниясынын демилгеси менен, Каталониянын Өнүккөн химия институту (IQAC-CSIC) жана Калифорния университети (Дэвис) менен биргеликте жүргүзүлгөн. Ушул компания азыр FDAдан адамдарда клиникалык сыноо өткөрүүгө уруксат алууга даярданып жатат.
Aivocode компаниясынын негиздөөчүлөрү — Аман Манн, Сазид Хуссейн жана Эркки Руослахти — пептиддин синтези жөнөкөй жана коопсуз экенин, ошондой эле ал мээ ткандарына терең кирип, дарылоону натыйжалуу кыларын белгилешет.
Текшерүүлөрдүн жыйынтыгы
Изилдөө учурунда пептид гликопротеиндерге байланып, мээ жаракатында көбөйгөн молекулалар менен өз ара аракеттенери аныкталган. Бул аны керектүү аймактарга так жеткирүүгө мүмкүндүк берет.
«Биз клеткалардын өлүшү азайып, сезгенүү көрсөткүчтөрү төмөндөгөнүн байкадык, бул CAQK нейросезгенүүнү жана анын кесепеттерин жеңилдетерин көрсөтөт», — деди доктор Манн.
Мындан тышкары, жаныбарларда эс жана кыймыл активдүүлүгү жакшырган. Бул натыйжалар мээ жаракаттары үчүн жаңы дарылоо ыкмаларын иштеп чыгууга жол ачат.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, бир аминокислотаны азайтуу чычкандардын өмүрүн үчтөн бирине узартканы.
