Medical News Today маалыматына ылайык, изилдөөчүлөр Альцгеймер оорусу менен байланышкан мээнин өзгөчө өзгөрүүлөрүн аныкташты. Бул ачылыш мээ ткандары бузулуп кете электе эле ооруну эрте аныктоого мүмкүнчүлүк берет, жазат InoZpress.
Адистердин айтымында, азыркы диагностикалык ыкмалар ооруну адатта адамдын эс тутуму жана ой жүгүртүүсү начарлай баштагандан кийин гана аныктайт. Бирок жаңы изилдөөлөр көрсөткөндөй, мээнин кан айлануусунда жана зат алмашуусундагы өзгөрүүлөр эрте стадияда эле байкалат. Бул болсо ар бир бейтап үчүн жекече дарылоо ыкмасын иштеп чыгууга жана оорунун өнүгүшүн жайлатууга шарт түзөт.
Альцгеймер оорусунун алгачкы стадиясында мээ кандай өзгөрөт
Альцгеймер оорусу — мээнин иштешин акырындык менен начарлаткан прогрессивдүү дарт. Мээде амилоид жана тау аттуу белоктор топтолуп, нейрондордун байланышына тоскоол болот. Бирок мындай топтолуу ар дайым деменцияга алып келбейт, ошондуктан окумуштуулар жаңы биомаркерлерди издөөдө.
Изилдөө көрсөткөндөй, мээнин метаболизминдеги жана кан айлануусундагы өзгөрүүлөр ткандардын бузулуусуна чейин эле башталат. Саламат адамда мээнин активдүү бөлүктөрү менен кан агымынын ортосундагы байланыш сакталат, бирок Альцгеймер оорусунда бул байланыш бузулат. Нейрондордун иштеши менен азыктануусунун дал келбеши оорунун эрте белгилерин аныктоодо маанилүү болушу мүмкүн.
Нейрондор карылык менен кандай өзгөрүүлөргө дуушар болот
Жаш өткөн сайын мээ клеткалары кычкылдануу стресси жана сезгенүү процесстерине кабылат. Бул глюкоза менен кычкылтектин жетишсиздигине, натыйжада энергия алмашуунун төмөндөшүнө алып келет. Оорунун башталышында организм компенсациялык реакция катары жабыркаган бөлүктөргө кан агымын көбөйтөт.
Оору күчөгөн сайын жаңы кан тамырлар пайда болот — бул кан айлануунун төмөндөшүнө жооп иретинде пайда болгон реакция. Бирок убакыт өткөн сайын компенсациялык механизмдер иштебей калат. Натыйжада мээнин зат алмашуусу жана кан айлануусу бир эле учурда төмөндөйт, бул болсо эс тутумдун жана акыл-эс жөндөмүнүн бузулушуна алып келет.
Мээнин ар кайсы бөлүктөрү ар башкача жабыркайт
Изилдөө Alzheimer’s Disease Neuroimaging Initiative программасынын алкагында 403 катышуучунун мээ сүрөттөрүн талдаган. Адистер дени сак адамдардын, жеңил когнитивдик бузулуусу барлардын жана Альцгеймер диагнозу коюлган бейтаптардын мээ сүрөттөрүн салыштырышкан.
Жыйынтыгында, ар бир мээ бөлүгүндө кан айлануу жана метаболизм өзгөрүүсүнүн өз ылдамдыгы жана мүнөзү бар экени аныкталган. Эс тутум жана үйрөнүү үчүн жооптуу бөлүктөр алгач жабыркайт, ал эми башка аймактар оору кеч стадияга өткөндө гана өзгөрөт. Бул айырмачылыктар оорунун стадиясын так аныктоого жардам берет.
Диагностика жана дарылоо үчүн ачылыштын мааниси
Альцгеймер оорусунун өнүгүшүн алдын ала болжолдоо мүмкүнчүлүгү — бул изилдөөнүн негизги натыйжасы. Эрте диагноз коюу оорунун кайтарылгыс натыйжаларын алдын алып, дарылоону убагында баштоого жол ачат.
Ошентсе да окумуштуулар бул ачылыш дагы терең изилдөөнү талап кылаарын белгилешет. Натыйжалар бир гана маалымат базасына негизделген жана башка изилдөөлөрдө тастыкталышы керек. Бирок илимпоздор ишенишет: мээнин кан айлануусу менен метаболизминдеги өзгөрүүлөр деменцияны эрте аныктоонун негизги көрсөткүчүнө айланышы мүмкүн.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, байыркы индиялык ыкма суук тийүүгө жана аллергияга каршы жардам берерин.
