Medical News Today билдиргендей, Пуэрто-Рикодогу Ден соолук илимдер университетинин BRAVE лабораториясынын окумуштуулары менопаузанын маалында мээнин түзүлүшү кандай өзгөрөрүн жана бул процесстер эс тутум менен маанайга кандай таасир этерин аныкташты. Изилдөөнүн жыйынтыктары The Menopause Society 2025 конференциясында сунушталды, жазат InoZpress.
Изилдөөчүлөр 2020–2025-жылдар аралыгында жарыяланган ондогон илимий иштерди талдап чыгышып, боз жана ак заттын көлөмүндөгү өзгөрүүлөрдү аныкташкан. Алардын айтымында, бул өзгөрүүлөр аялдардын менопауза учурунда байкалган эс тутумдун начарлашы, маанайдын туруксуздугу жана көңүл топтоонун кыйынчылыгы сыяктуу белгилерди түшүндүрөт.
Мээ менопауза учурунда кандай өзгөрөт
Негизги табылга — боз заттын азайышы, ал акыл-эс процесстери жана кабыл алуу үчүн жооптуу. Изилдөөчүлөр белгилешкендей, бул өзгөрүү убактылуу болушу мүмкүн: менопауза бүткөндөн кийин мээнин түзүлүшү жарым-жартылай калыбына келет. Бул мээнин гормоналдык өзгөрүүлөргө ыңгайлашуу жөндөмүн көрсөтөт.
Мындан тышкары, окумуштуулар ак заттагы гиперинтенсивдүүлүктөрдү байкашкан — бул МРТ сүрөттөрүндө көрүнгөн жарык тактар. Алар нерв байланыштарынын бузулушун билдирет жана көбүнчө эрте менопауза башталган же түнкү тердөө жана ысык басуу белгилери көп кездешкен аялдарда байкалат.
Дарыгерлер эмне дейт
Доктор Стефани Фаубион, The Menopause Society уюмунун медициналык директору, мээнин түзүлүшүндөгү өзгөрүүлөр дайыма эле акыл-эс бузулуусуна алып келбесин белгиледи. Анын айтымында, менопаузадагы “мээ туманы” же унутчаактык белгилери убактылуу болуп, деменция коркунучу менен байланышкан эмес.
Ал эми Калифорния университетинин неврология профессору Ронда Воскул эстрогенге негизделген гормоналдык терапиянын мээге коргоочу таасирин белгиледи. Анын пикиринде, терапияны эртерээк баштоо маанилүү, анткени убакыт өткөн сайын организм эстрогенге азыраак жооп кайтара баштайт. Эгер аялдын жатын органы сакталган болсо, прогестерон да кошумча дайындалышы керек.
Менопаузанын белгилери жана жардам берүү ыкмалары
Менопауза аялда этек кир бир жыл толук токтогондо башталат жана эстроген менен прогестерондун деңгээлинин төмөндөшү менен коштолот. Бул учурда физикалык жана эмоционалдык өзгөрүүлөр байкалат. Эң кеңири белгилер:
- ысык басуу жана түнкү тердөө;
- маанайдын өзгөрүшү жана тынчсыздануу;
- уйкусуздук жана чарчоо;
- эс тутумдун жана көңүл топтоонун начарлашы.
Дарыгерлер көбүнчө гормоналдык терапияны же маанайга жардам берүүчү серотонинди кайра жутууну басаңдатуучу антидепрессанттарды (SSRI) сунушташат.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, семиздикти дарылоону өзгөртө турган, пайдалуу бактериялар камтылган капсуланын узак мөөнөттүү натыйжасын көрсөткөн изилдөө тууралуу.
