24.kg маалыматына караганда, Кыргызстанда накталай эмес төлөм системасына өтүү милдеттүү болот. Министрлер кабинетинин токтомуна ылайык, шаарлардагы бардык соода жана тейлөө ишканалары банк карталары жана электрондук капчыктар аркылуу төлөм кабыл алууга тийиш. Бул үчүн бизнес POS-терминалдарды орнотуу же онлайн төлөм системаларына туташуу зарылдыгын карашы керек, жазат InoZpress.
Документте көрсөтүлгөндөй, бул чаралар кирешелердин ачыктыгын камсыз кылуу жана көмүскө экономиканын көлөмүн азайтуу максатын көздөйт. Бардык операциялар электрондук системалар аркылуу катталып, акча агымын көзөмөлдөөгө жана салык төлөөдөн качуу учурларын азайтууга мүмкүндүк берет.
Накталай эмес төлөмдөр нормага айланат
Жаңы эрежелерге ылайык, ишкерлер кардарлар менен иштөө ыкмаларын өзгөртүүгө тийиш болот. Өкмөттүн пикиринде, карта менен төлөө бардык ири шаарлардагы соода жана тейлөө жайлары үчүн стандарттуу төлөм ыкмасына айланышы керек. Исключение катары интернет жана банк инфраструктурасы жетишсиз аймактарда убактылуу накталай төлөмдөр сакталып калат.
Өкмөт накталай акчадан акырындык менен баш тартуу экономиканы ачыгыраак жана заманбап кыларын билдирүүдө. Өткөөл мезгил бир нече айга созулмакчы, андан кийин система бардык юридикалык жактар жана жеке ишкерлер үчүн милдеттүү болуп калат.
Бийлик көзөмөлдү күчөтөт
Накталай эмес төлөмдөрдүн аткарылышын көзөмөлдөө милдети Салык кызматына жана Улуттук банкка жүктөлөт. Бул органдар бардык операциялар расмий электрондук системалар аркылуу жүргүзүлүшүн камсыздоого тийиш. Эрежелерди бузгандарга эскертүү берилет, ал эми кайталанган учурда айып пул салынышы мүмкүн.
Мындан тышкары, ишкерлер үчүн окутуу жана түшүндүрүү иш-чаралары өткөрүлөт. Кичи жана орто бизнес өкүлдөрүнө POS-терминалдар менен иштөө, онлайн төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча тренингдер уюштурулат. Айрым банктар атайын жеңилдетилген шарттар менен туташуу мүмкүнчүлүгүн сунуштамакчы.
Кардарлар үчүн эмне өзгөрөт
Магазин жана коомдук тамактануу жайларынын кардарлары үчүн карта менен төлөө күтүлбөгөн жаңылык болбойт. Ири шаарларда жашоочулардын көбү буга чейин эле банк колдонмолору жана электрондук капчыктар аркылуу төлөм жүргүзүүгө көнүп калышкан. Эми бул мыйзамдык деңгээлде бекемделет.
Адистердин пикиринде, мындай кадам накталай акча менен байланышкан алдамчылыктын тобокелдигин азайтып, каржы операцияларын башкарууну жеңилдетет. Мындан тышкары, электрондук төлөмдөр сатып алууларды тездетип, кезектерди кыскартууга жардам берет.
Кыргызстан санариптик экономикага багыт алууда
Аналитиктер бул чечимди өкмөттүн жалпы санариптик стратегиясынын логикалык уландысы катары баалашууда. Накталай эмес операциялар көптөгөн өнүккөн өлкөлөрдө мурда эле стандартка айланган, эми Кыргызстан да ушул жол менен бара жатат.
Өкмөт бул кадам салык башкаруусунун реформасынын маанилүү баскычы болуп, өлкөнү “каржы көзөмөлүнүн цивилизациялуу модели” тарапка жакындатарын белгилейт. Бул чара мамлекетке бюджетти натыйжалуу пландаштырууга жана жарандардын чыгымдары боюнча так статистика жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берет.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, Кыргызстандын энергетика системасы кышка толук даяр экенин НЭСК билдиргенин.
