Жогорку Кенеште жашы жете элек жарандарга жалпы жарандык паспорт берүү тартибин жөнөкөйлөтүүгө багытталган мыйзам долбоору сунушталды. 24.kg маалыматына ылайык, документ балдар үчүн документтерди алуу процесстерин жеңилдетүүгө тийиш болгон өзгөртүүлөрдү камтыйт, жазат InoZpress.
Мыйзам долбоору чет өлкөдө паспорт алуу учурунда ата-эненин экөөнүн тең макулдугун талап кылган нормага өзгөртүү киргизүүнү сунуштайт. Бул талап көп учурда көйгөй жараткан, анткени ата-энелердин бири чет мамлекетте жашап же баланын жашоосуна катышпай калган учурлар болгон. Натыйжада балдар айлап документ ала албай, билим алуу, дарылануу жана маданий иш-чараларга катышуу укугунан ажырап келишкен.
Мыйзам долбоорундагы негизги өзгөртүүлөр
Поправкалар 16 жашка чыга элек балдар үчүн паспорт алуу тартибине тиешелүү. Атап айтканда:
- документ ата-энелердин биринин же мыйзамдуу өкүлдүн арызынын негизинде берилет;
- жаңы төрөлгөн ымыркайларга эки жылдык мөөнөткө паспорт берилет, ал эми бир жаштан 16 жашка чейинкилерге беш жылга чейин берилет;
- чет өлкөдө жашаган балдар үчүн паспорт ата-энелердин экөөнүн тең макулдугу менен же соттун чечими аркылуу гана берилет;
- өзгөчө кырдаал маалында мөөнөтү бүткөн документтер автоматтык түрдө узартылат.
Бул чаралар бюрократиялык тоскоолдуктарды азайтууга жана Кыргызстанда жана анын чегинен тышкары жашаган үй-бүлөлөр үчүн документтерди тез арада берүү процессин камсыз кылууга багытталган.
Өзгөртүүлөр эмне үчүн зарыл болду
Түшүндүрмө жазмада азыркы нормалар балдардын жана ата-энелердин укуктарын чектеп, административдик кыйынчылыктарды жаратары белгиленген. Көптөгөн үй-бүлөлөр документ алуу үчүн сотко кайрылууга аргасыз болуп, бул процесс айлап созулуп кеткен учурлар кездешкен.
Мыйзам долбоорунун демилгечилери жаңы редакция аталган көйгөйлөрдү жоюуга жана системаны ийкемдүү кылууга тийиш экенин айтышат. Ошондой эле ал ата-энелердин бири чет өлкөдө жашаган же жеке катыша албаган шарттарды да эске алат.
Андан аркы кадамдар
Документ коомдук талкууга коюлуп, 2025-жылдын 2–17-сентябры аралыгында сунуштар түшкөн эмес. Эми ал профильдик комитеттерде каралгандан кийин парламенттин жалпы жыйынына чыгарылат.
Мыйзам кабыл алынса, жашы жете электер үчүн мамлекеттик кызматтардын жеткиликтүүлүгүн арттырып, документ алуу жол-жобосун бир кыйла жөнөкөйлөтөт деп күтүлүүдө.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, ОБСЕ жетекчилеринин Кыргызстанга сапары күтүлүүдө: кызматташуунун багыттары жана пландары талкууланды.
