АКШлык окумуштуу Дэвид Ж. Фарбер, интернеттин алгачкы инфраструктурасынын калыптанышында негизги роль ойногон, 7-мартта 91 жаш курагында дүйнөдөн кайтты, деп билдирет The Wall Street Journal, жазат InoZpress.
Фарберди тармактык революциянын руханий устаттарынын бири катары аташкан. Ал интернеттин негизги технологияларынын бирин өз алдынча ойлоп таппаса да, анын салымы изилдөөчүлөрдү бириктирүүдө, академиялык тармактарды түзүүдө жана тармактын келечектеги лидерлерин колдоодо болгон.
Глобалдык тармактын калыптанышына кошкон салымы
1996-жылы АКШ президенти Билл Клинтон Фарберди расмий түрдө «интернеттин пионери» деп атаган. «Интернеттин чоң атасы» деген лакап аты ага инженерлердин жана иштеп чыгуучулардын муунуна тийгизген чоң таасиринин аркасында бекемделген.
Анын шакирттери жана кесиптештери арасында төмөнкүлөр болгон:
- Дейв Крокер — электрондук почтанын стандарттарын түзгөндөрдүн бири;
- Пол Мокапетрис — домендик аттар системасы DNSтин автору.
Фарбер Стивенс технологиялык институтунда билим алып, инженерия боюнча бакалавр жана математика боюнча магистр даражаларын алган. 1956-жылы ал Bell Laboratories компаниясында иштей баштап, саптарды иштетүүгө арналган SNOBOL программалоо тилин иштеп чыгууга катышкан.
1970-жылы окумуштуу Калифорния университетинин Ирвайндеги бөлүмүнө өткөн. Ал жерде анын изилдөө тобу дүйнөдөгү алгачкы иш жүзүндөгү бөлүштүрүлгөн компьютердик тармактардын бирин ишке ашырган, анда бир нече машина татаал маселелерди биргелешип чече алган.
Кийинчерээк Делавэр университетинде ал CSNET жана NSFNET долбоорлорун жетектеген — булар АКШнын университеттерин жана изилдөө борборлорун бириктирип, кийин коммерциялык глобалдык интернетке өтүүнүн негизи болгон.
Окутуучулук жана эксперттик ишмердүүлүк
Фарбер өмүр бою Карнеги-Меллон, Пенсильвания университети жана башка жогорку окуу жайларында сабак берген, ири компанияларга жана мамлекеттик түзүмдөргө кеңешчи болгон, ошондой эле Microsoft компаниясына каршы антимонополиялык иште эксперт катары катышкан.
Ал АКШнын Федералдык байланыш комиссиясында башкы технологиялык кеңешчи кызматын аркалап, акыркы айларына чейин Токиодогу Кейо университетинде сабак берүүнү уланткан. Анын акыркы лекциясы 22-январда өткөн.
Фарбер көп жылдар бою Interesting People аттуу таратуу тизмесин жүргүзүп, анда санариптик технологиялар жаатындагы жаңылыктарды, идеяларды жана божомолдорду бөлүшүп турган. Ал катышуучуларды өзү тандап, эң маанилүү каттарды жарыялап, бул аянтчаны тармактык коомчулуктагы таасирдүү талкуу мейкиндигине айландырган.
Илимий коомчулуктагы башка жоготуулар
2025-жылдын октябрында 92 жашында британиялык приматолог жана этолог Джейн Гудолл дүйнөдөн кайткан. Ал шимпанзелердин жүрүм-турумун изилдөө жана жаратылышты коргоо боюнча эл аралык программаларды түзүү аркылуу дүйнөгө таанылган.
Эске салсак, буга чейин биз Netflix Affleckтин студиясы менен келишимден кийин кино өндүрүшүнө жасалма интеллект интеграциялоону баштаганы тууралуу жазганбыз.
