Америкалык башкаруу боюнча адис Виктор Липман Psychology Today журналындагы макаласында балалыктагы жөнөкөй окуя кантип чынчылдык жана лидерлик боюнча өмүр бою сабак болгонун эскерет, жазат InoZpress.
Автор бейсбол ойноп жатып, достору менен бирге топ менен терезени сындырып алышканын айтат. Алар күнөөнү жашыруу үчүн калп окуя ойлоп табышкан. Үйдүн кароолчусу аларды угуп, ачууланбай, жөн гана чарчаңкы көз караш менен: «Бирөө калп айтат, экинчиси аны ырастайт», — деген. Липмандын айтымында, бул он сөз аны 60 жылдан ашык убакыттан бери коштоп келет.
Чындыкты жашырбоонун наркы
Автор бул окуядан кийин өзүн күнөөлүү сезип, чынчыл болуунун маанисин алгач ошол кезде түшүнгөнүн белгилейт. Ал стыд сезими жаза алуу коркунучуна караганда күчтүүрөөк болгонун айтат.
«Ал ачууланган жок, жөн гана көңүлү чөгүп тургандай көрүндү. Ошол учурда өзүмө карата уят болдум», — деп эскерет Виктор Липман.
Бул учур анын ишеним, жоопкерчилик жана чынчылдык сыяктуу лидерлик сапаттарын түшүнүүгө түрткү болгон.
Бүгүнкү бизнестеги этика жана ишеним
Макалада азыркы дүйнөдө этикалык маселелер көбүнчө саясатчылар же компания жетекчилери менен байланыштырылары айтылат. Бирок, автордун пикиринде, этиканын мааниси ар бир деңгээлде сакталууга тийиш.
Изилдөөгө ылайык, «этикалык жетекчилик коомдун бизнеске карата экинчи эң чоң күтүүсү болуп калды». Бул көрсөткүч өткөн жылга салыштырмалуу беш позицияга жогорулаган.
«Ачык жана чынчыл коммуникация коомдук күтүүлөрдүн тизмесинде сегиз орунга көтөрүлдү», — деп айтылат сурамжылоодо.
Респонденттер компаниялардан айкындык, ишеним жана жоопкерчилик күтөөрүн белгилешкен.
Лидердин үнү
Липман өзүнүн иш тажрыйбасынан улам ишенимди жоготуу жаңылыштыктан алда канча оорураак экенин жазат. Ката оңдолот, бирок ишеним жоголсо — аны калыбына келтирүү дээрлик мүмкүн эмес.
«Бардыгы жогору жактан башталат. Жетекчилик кандай маанай жаратса, калгандар ошону улантат», — деп баса белгилейт ал.
Автордун айтымында, лидердин жеке жүрүм-туруму командадагы адеп-ахлактын деңгээлин аныктайт. Чынчыл жетекчи ишенимге ээ болуп, натыйжада уюмдун бүтүндөй системасы бекемделет.
Сабак күтүлбөгөн жерден келет
Липман этиканын сабактары каалаган жерден келиши мүмкүн экенин белгилейт. Бул профессор же жетекчи эмес, эң жөнөкөй адам да болушу мүмкүн.
«Эстен кетпес моралдык сабак кээде күтүлбөгөн адамдардан келет — мисалы, кароолчудан», — деп жазат Виктор Липман.
Ал этиканы абстракттуу түшүнүк эмес, күн сайын жасалган тандоо катары мүнөздөйт — дал ушул тандоо лидердин инсандык сапатын аныктайт.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, эмне үчүн айрым тажрыйбалар унутулбайт жана эстутум менен сезимдердин байланышы кандай экенин.
