АКШ жана Израиль Ирандагы жогорку деңгээлде байытылган урандын запастарын көзөмөлгө алуу үчүн атайын багыттагы бөлүктөрдү жөнөтүү мүмкүнчүлүгүн талкуулап жатышат, бул тууралуу Axios маалымдады, жазат InoZpress.
Басылманын маалыматына ылайык, бул маселе тараптардын консультацияларында көтөрүлгөн.
Кайсы варианттар каралууда
Дональд Трамптын администрациясы эки мүмкүн болгон сценарийди изилдеп жатат:
- 60% деңгээлге чейин байытылган болжол менен 450 килограмм уранды толук алып чыгуу,
- материалды ошол жерде эле өзөктүк адистердин катышуусунда нейтралдаштыруу.
Ак үйдө мындай көлөмдөгү уран бир нече жуманын ичинде курал жасоого колдонулушу мүмкүн деп эсептешет.
Булактар белгилегендей, материалды физикалык жактан басып алуу операциясы америкалык же израилдик аскерлердин Иран аймагында болушун талап кылышы мүмкүн, анын ичинде бекемделген жер алдындагы объектилерге жетүү зарыл болот.
Макалада төмөнкүдөй айтылат:
«Бул америкалык, израилдик же биргелешкен миссия болобу — азырынча так эмес. Кыязы, бул эки өлкө тең ирандык аскерлер тартылган күчтөргө олуттуу коркунуч жаратпай турганына ынангандан кийин гана ишке ашат».
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубиого Конгресстеги брифингде ирандык урандын коопсуздугу кепилденеби деген суроо берилген.
Ал мындай деп жооп берген:
«Адамдар барып, аны алып келиши керек болот».
Ошол эле учурда ал муну ким аткарарын тактаган эмес.
Маалымат булактарына ылайык, атайын бөлүктөр өзөктүк адистер менен бирге иш алып барышы мүмкүн, балким МАГАТЭ өкүлдөрүнүн катышуусунда.
Америкалык аткаминерлердин бири негизги суроолорду белгилеген:
«Биринчи суроо: ал кайда жайгашкан? Экинчи суроо: ага кантип жетебиз жана аны физикалык көзөмөлгө кантип алабыз? Андан кийин президент, Коргоо министрлиги жана ЦРУ аны физикалык түрдө ташыйбызбы же ошол жерде суюлтабызбы — ошону чечиши керек болот».
Трамптын аскер киргизүү боюнча позициясы
7-мартта Air Force One учагында Дональд Трамп кургактагы аскерлерди киргизүү мүмкүн экенин айтып, бирок бул «өтө олуттуу себеп болгондо гана» ишке ашарын белгилеген.
Өзөктүк материалдардын коопсуздугу боюнча суроого жооп берип жатып, ал мындай деген:
«Балким, бир күнү муну жасайбыз. Биз муну менен али алектене элекпиз. Азыр мындай кылмак эмеспиз. Балким, кийин жасайбыз».
Уран маселесинен тышкары, Харг аралын — Ирандын чийки мунай экспортунун болжол менен 90% камсыз кылган стратегиялык терминалды — басып алуу мүмкүнчүлүгү да талкууланган.
Операция кандай жүрүп жатат
7-мартта Израиль Тегерандагы ирандык мунай объектилерине сокку урган. Күйүүчү май сакталган резервуарлар өрттөнүп, коюу түтүн чыккан.
Дональд Трамп ошондой эле жаңы чабуулдардын толкунун жарыялап, мурда бутага алынбаган райондор менен топторду толук жок кылуу ниетин билдирген.
Ошол эле учурда CNN Кытай АКШга каршы жаңжалда Иранга каржылык колдоо жана ракеталык системалар үчүн тетиктерди бериши мүмкүн экенин, бирок Ормуз кысыгындагы кеме жүрүшүнүн коопсуздугун камсыз кылууга басым жасап жатканын жазган.
Эске салсак, буга чейин биз Нахичевандагы дрон соккусу Баку менен Тегерандын ортосундагы чыңалууну күчөттү.
