Prevention маалымдагандай, тырмактардын абалы организм витаминдерди, минералдарды жана башка пайдалуу заттарды жетиштүү өлчөмдө алып жатканына байланыштуу болушу мүмкүн. Үй-бүлөлүк медицина дарыгери Бринна Коннор тырмактардын морттугу, кургашы, бетинде сызыктардын пайда болушу же жай өсүшү айрым нутриенттердин жетишсиздигине байланыштуу болушу мүмкүн экенин белгилейт.
Ошол эле учурда тырмак пластинасындагы өзгөрүүлөрдү белгилүү бир оорунун же бир витаминдин жетишсиздигинин белгиси деп автоматтык түрдө эсептөөгө болбойт: окшош белгилердин себептери ар кандай болушу мүмкүн. Тамактануу тырмактарга кам көрүүдө жана организмдин жалпы абалын көзөмөлдөөдө эске алына турган факторлордун бири бойдон калууда, жазат InoZpress.
Биотин жана темир тырмак пластинасынын түзүлүшүн колдойт
Биотин тырмактардын негизин түзгөн кератин белогунун пайда болушуна катышат. Бул зат жетишсиз болгондо тырмак пластинасы алсырап, морт болуп калышы мүмкүн. Чоңдорго суткасына болжол менен 30 мкг биотин алуу сунушталат.
Биотиндин негизги азыктык булактары катары жумуртканын сарысы, субпродуктулар, сүт азыктары, лосось, авокадо жана жаңгактар эсептелет. Темир болсо ткандарга кычкылтекти жеткирүүгө катышат. Анын жетишсиздиги тырмактардын морттугу, тик сызыктардын пайда болушу же тырмак пластинасынын формасынын өзгөрүшү менен коштолушу мүмкүн.
Темир камтыган азыктарга төмөнкүлөр кирет:
- эт;
- кочкул жашыл жалбырактуу жашылчалар;
- буурчак өсүмдүктөрү;
- байытылган дан азыктары.
Дарыгер темирге бай азыктарды С витамининин булактары менен айкалыштырууну сунуштайт, анткени мындай ыкма минералдын жакшы сиңишине жардам берет.
B12 витамини, цинк жана магний тырмактын өсүшүнө таасир этет
B12 витамини организмдин ткандарына кычкылтек ташыган кызыл кан клеткаларынын пайда болушу үчүн зарыл. Ал жетишсиз болгондо тырмактар морт болуп, бетинде сызыктар пайда болушу мүмкүн. 14 жаштан жогорку адамдар үчүн сунушталган суткалык өлчөм болжол менен 2,4 мкг түзөт.
B12 витаминин эттен, балыктан, сүт азыктарынан, азыктык ачыткыдан жана атайын байытылган өсүмдүк азыктарынан алууга болот. Цинк да тырмактардын нормалдуу өсүшү менен байланыштуу: анын жетишсиздиги ак тактардын пайда болушу, тырмак пластинасынын жукарышы жана жайыраак өсүшү менен коштолушу мүмкүн.
Цинктин негизги булактары:
- кызыл эт;
- канаттуулардын эти;
- уруктар;
- жаңгактар;
- кешью;
- бадам.
Магний белоктордун синтезине, анын ичинде кератиндин пайда болушу үчүн зарыл болгон процесстерге катышат. Ал буурчак өсүмдүктөрүндө, жаңгактарда, уруктарда, бүт дан азыктарында жана жашыл жалбырактуу жашылчаларда кездешет.
С жана Е витаминдери кальций менен бирге тырмактарды сактоого жардам берет
С витамини организмге коллагенди өндүрүү үчүн керек жана ошол эле учурда антиоксиданттык функцияны аткарат. Аны цитрус жемиштеринен, помидордон, картошкадан, таттуу калемпирден, брокколиден жана кулпунайдан алууга болот.
Кальций сөөктөрдүн абалы менен гана эмес, булчуңдардын жана нерв системасынын нормалдуу иштеши менен да байланыштуу. Анын жетишсиз түшүшү тырмактардын кургашы жана морттугу менен коштолушу мүмкүн. Кальцийдин жакшы булактары катары сүт азыктары, жалбырактуу жашылчалар, брокколи, консерваланган деңиз азыктары жана быштак эсептелет.
Е витамини клеткаларды кычкылдануу стрессинен коргоого жардам берип, тырмак төшөгүнүн аймагындагы кан айланууну колдойт. Мындан тышкары, ал нымдуулукту кармап турууга катышат, бул тырмак пластинасынын кургактыгын азайтышы мүмкүн.
Е витаминин төмөнкү азыктардан алууга болот:
- жаңгактар;
- уруктар;
- жашыл жалбырактуу жашылчалар;
- байытылган дан азыктары;
- өсүмдүк майлары.
Тырмак үчүн витаминдик кошумчаларды сатып алуу керекпи
Бринна Коннор биринчи кезекте керектүү пайдалуу заттарды кадимки тамак-аштан алууну сунуштайт. Бүтүн азыктар витаминдердин, минералдардын, белоктордун, майлардын, клетчатканын жана башка кошулмалардын комплексин камтыйт, ошондуктан рацион адатта организмге керектүү заттардын кеңири топтомун берет.
Кошумчаларды лабораториялык жол менен тастыкталган жетишсиздик болгон учурда же адам белгилүү бир нутриенттин керектүү өлчөмүн тамак-аштан объективдүү түрдө ала албаган учурларда колдонуу негиздүү болушу мүмкүн. Бул заттардын сиңишин бузган айрым ооруларга, ошондой эле вегандык же вегетариандык рационду карманган айрым адамдарга тиешелүү болушу мүмкүн.
Тырмактагы өзгөрүүлөр дайыма эле тамактанууга байланыштуу эмес
Тырмактардын абалы чындап эле тамактануунун таасирин чагылдырышы мүмкүн, бирок тырмак пластинасынын морттугу, түсүнүн, формасынын же түзүлүшүнүн өзгөрүшүнүн көптөгөн мүмкүн болгон себептери бар. Ошондуктан узакка созулган же ачык байкалган өзгөрүүлөрдү витаминдердин жетишсиздиги менен гана түшүндүрүүгө болбойт.
Жетишсиздик тастыкталбастан кошумчаларды жогорку дозада өз алдынча кабыл алуу да тырмактардын абалы жакшырарына кепилдик бербейт. Тамактанууну жалпы баалоо, ал эми тырмак пластинасында туруктуу өзгөрүүлөр болсо, анын себебин аныктоо үчүн дарыгерге кайрылуу туура болот.
Эске салсак, буга чейин биз дарбыздын ден соолукка пайдасы жана диетологдор атаган күнүмдүк коопсуз норма тууралуу жазганбыз.
