Кыргызстанда аялдар орто эсеп менен эркектерге караганда тогуз жылга узак жашайт, мындай маалыматтарды Улуттук статистика комитети келтирди, деп билдирет Kaktus.media, жазат InoZpress.
Мекеменин маалыматына ылайык, 2026-жылдын башына карата өлкө калкынын саны 7,4 миллион адамга жетти. Аялдар жалпы калктын жарымынан көбүн түзөт. Аялдардын орточо жаш курагы — 30 жаш, эркектердики — 28 жаш.
Жашоо узактыгы жана өлүм көрсөткүчү
2024-жылдын жыйынтыгы боюнча аялдардын күтүлгөн жашоо узактыгы 77 жашты, эркектердики 68 жашты түздү. Айырма эркектер арасындагы өлүм көрсөткүчүнүн жогору болушу менен түшүндүрүлөт: бул көрсөткүч аялдарга салыштырмалуу 1,6 эсе жогору.
Никеге туруу жана төрөт
2024-жылы 45 миңден ашуун аял никеге турду, алардын 87 пайызы биринчи жолу турмушка чыккан. Алгачкы никелердин негизги үлүшү 18–29 жаш курагына туура келет.
Биринчи никеге туруунун орточо жашы — 24 жаш, кайталап никеге турууда — 35 жаш.
Орточо эсеп менен Кыргызстандагы аял үч бала төрөйт. 2020-жылы 158 миң ымыркай төрөлсө, 2024-жылы бул көрсөткүч 140 миңге чейин азайганына карабастан, төрөт деңгээли калктын жөнөкөй калыбына келүү деңгээлинен жогору бойдон калууда.
Иш, билим берүү жана убакыт бөлүштүрүү
Эмгекке жарамдуу курактагы аялдардын иш менен камсыз болуу деңгээли 48,7 пайызды түзөт. Алар көбүнчө төмөнкү тармактарда эмгектенишет:
- билим берүү
- саламаттык сактоо
- социалдык тейлөө
- мейманкана жана ресторан бизнеси
- соода
Ошол эле учурда эмгек акыдагы гендердик ажырым сакталууда. 2025-жылдагы изилдөөнүн жыйынтыгына ылайык, аялдардын орточо айлык акысы эркектердин айлыгынан 65,7 пайызды түзөт.
Билим берүү тармагында да аялдар басымдуулук кылат. 2024/25-окуу жылынын башында мектеп мугалимдеринин болжол менен 87 пайызы аялдар болгон. Орто кесиптик окуу жайларында окуган студенттердин 58 пайыздан ашыгы кыздар, жогорку окуу жайларында — болжол менен 55 пайыз.
Жумуштан тышкары аялдар күн сайын орточо эсеп менен 4 саат 40 мүнөтүн үй иштерине жумшайт. Айыл жерлеринде бул көрсөткүч күнүнө болжол менен беш саатка жетсе, шаарларда — төрт саатка жакын. Эркектердин үй иштерине бөлгөн убактысы мындан беш эседен ашык аз.
Аялдар активдүү эс алууга орточо эсеп менен жумасына 2 саат 20 мүнөт убакыт бөлөт.
Эске салсак, буга чейин биз жамгыр жана жуманын башында Бишкекте абанын кескин төмөндөшү тууралуу жазганбыз.
