Northrop Grumman маалымдагандай, NASA жана Northrop Grumman компаниясы Swift илимий телескобун куткаруу боюнча уникалдуу космостук миссияны даярдап жатат. Аппараттын орбитадан түшүп, кийинчерээк Жердин атмосферасында күйүп кетүү коркунучу бар.
Долбоор атайын LINK космостук буксиринин жардамы менен аппаратты орбитада кармап, аны жогорураак бийиктикке чыгарууну карайт. Бул обсерваториянын иш мөөнөтүн дагы бир нече жылга узартууга мүмкүндүк берет, жазат InoZpress.
Телескоп эмне үчүн коркунуч алдында калды
Нил Герельстин атындагы Swift космостук телескобу NASA тарабынан 2004-жылдын ноябрь айында учурулган. Аппараттын негизги милдети гамма-нур жаркылдоолорун изилдөө жана алардын рентгендик, ультрафиолеттик жана көрүнүүчү диапазондогу кесепеттерин байкоо болгон.
Бирок жыйырма жылдан ашык убакыт өткөндөн кийин аппараттын орбитасы акырындык менен төмөндөп жатат. Эгер кийлигишүү болбосо, телескоп келечекте атмосферанын тыгыз катмарларына кирип, толугу менен жок болот.
Буга чейин мындай куткаруу ыкмалары дээрлик болгон эмес, бирок заманбап ракета технологияларынын өнүгүшү мындай операцияны мүмкүн кылды.
Куткаруу операциясы кандай өтөт
Миссияны аткаруу үчүн учактан учурулуучу Pegasus XL ракетасын колдонуу пландалууда.
Долбоордун алкагында Katalyst Space Technologies компаниясы тарабынан иштелип чыккан, салмагы 400 килограмм болгон LINK аппараты пайдаланылат.
Миссиянын негизги этаптары:
- Pegasus XL ракетасын учак алып жүрүүчүдөн учуруу;
- LINK аппаратын Swift телескобунун орбитасына чыгаруу;
- бир нече күн же жума ичинде автономдуу жакындашуу;
- телескоптун абалын сканерлөө;
- аппаратты роботтук манипуляторлор менен кармоо;
- Swift аппаратын болжол менен 600 километр бийиктиктеги жаңы орбитага чыгаруу.
Кармоо учурунда эки объект тең саатына болжол менен 27 миң километр ылдамдыкта кыймылдайт.
Долбоордун негизги татаалдыгы
Иштеп чыгуучулардын маалыматына ылайык, бул операция кадимки туташууга караганда кыйла татаал болот.
Swift телескобу башынан эле космосто тейлөө үчүн иштелип чыккан эмес. Анда төмөнкүлөр жок:
- туташтыруу түйүндөрү;
- атайын кармоо системалары;
- биргелешкен маневр үчүн навигациялык маяктар.
Мындан тышкары, аппараттын орбитада 20 жылдан ашык иштегенден кийинки так техникалык абалы белгисиз бойдон калууда.
Радиосигналдардын кечигүүсүнөн улам LINK аппараты негизинен автономдуу режимде иштеп, оптикалык камераларды, LiDAR сенсорлорун жана өзүнүн навигациялык алгоритмдерин колдонот.
Ийгиликтүү жыйынтык эмнени берет
Эгер операция ийгиликтүү аяктаса, бул тарыхтагы коммерциялык космостук аппарат тарабынан даярдалбаган спутникти кармоо боюнча биринчи миссия болот.
Мындан тышкары, бул мындай операциялар үчүн эч качан долбоорлонбогон илимий космостук телескопту куткаруунун биринчи учуру болуп калат. Миссиянын башталышы 2026-жылдын июнь айынын аягына пландалган.
Эске салсак, буга чейин биз Windows 11деги жергиликтүү жасалма интеллект мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү үчүн Microsoft RTX колдоосун күчөтүп жатканын жазганбыз.
