ScienceDaily маалымдагандай, эл аралык изилдөөчүлөр тобу тишти бургулабай, ийне сайбай жана жалпы наркоз колдонбой эле кариести токтотууга мүмкүндүк берген күмүш диамин фторидинин (SDF) натыйжалуулугун тастыктады. Ири клиникалык изилдөө бул ыкма өзгөчө жаш балдарды дарылоону кыйла жеңилдете аларын көрсөттү.
Алынган жыйынтыктар бул технологияны стоматологиялык практикага кеңири киргизүүдөгү маанилүү кадам катары бааланууда. Изилдөөнүн авторлору жаңы маалыматтар АКШда бул ыкманы кариести дарылоо үчүн расмий жактырууга жардам берет деп эсептешет, жазат InoZpress.
Тешкилебестен дарылоо кантип иштейт
Күмүш диамин фториди — бул стоматолог кариес жабыркаткан тиштин бөлүгүнө атайын кичинекей аппликатор аркылуу түздөн-түз сүйкөй турган эритме.
Салттуу дарылоодон айырмаланып, бул ыкмада жабыркаган ткандарды алып салуу жана пломба коюу талап кылынбайт. Ошондой эле тишти бургулоо, ооруну басаңдатуучу ийне же медикаментоздук седация колдонулбайт. Ар бир тишти иштетүүгө болгону бир нече секунд кетет.
Эң ири клиникалык сыноо эмнени көрсөттү
JAMA Pediatrics журналында жарыяланган III фазадагы изилдөөгө алты жашка чейинки 830 бала катышкан.
Катышуучулар стоматологиялык клиникалар, педиатриялык медициналык мекемелер, ошондой эле Мичиган, Нью-Йорк жана Айова штаттарындагы Head Start жана Early Head Start программалары аркылуу тандалып алынган.
Окумуштуулар 38 пайыздык SDF эритмеси препаратты ар алты ай сайын кайра сүйкөгөн учурда жабыркаган сүт тиштеринин жарымынан көбүндө кариестин өнүгүшүн токтотконун аныкташкан.
Жаңы ыкма кимдер үчүн өзгөчө ылайыктуу
Изилдөөнүн жетекчиси, Мичиган университетинин стоматология профессору Маргерита Фонтана жаңы ыкманын жогорку натыйжалуулугун белгиледи.
Ал мындай деди:
«Бул абдан натыйжалуу жана коопсуз дарылоо ыкмасы — атүгүл бир жаштагы балдар үчүн да».
Изилдөөчүлөрдүн айтымында, мындай дарылоо ыкмасы өзгөчө төмөнкү адамдар үчүн ылайыктуу:
- кичинекей балдар;
- улгайган адамдар;
- өнүгүүсүндө бузулуусу бар бейтаптар;
- ден соолугунда физикалык чектөөлөрү бар адамдар;
- стоматологиялык дарылоодон катуу корккон бейтаптар;
- стоматологиялык жардамга жеткиликтүүлүгү чектелген адамдар.
Технологиянын кандай кемчиликтери жана келечеги бар
Бул ыкманын негизги кемчилиги — препараттагы күмүш тиштин кариес жабыркаткан бөлүгүн биротоло кара түскө боёп коёт.
Изилдөөнүн маанисин түшүндүрүп жатып, Маргерита Фонтана мындай деди:
«Эгер биз көбүрөөк балдар жана үй-бүлөлөр бул дарылоонун пайдасын көрүшүн кааласак, анын натыйжалуу жана коопсуз экенин далилдеген ишенимдүү маалыматтар керек. Коомдук саламаттык сактоо көз карашынан алганда, эгер биз бул ыкманы АКШ боюнча, анын ичинде медициналык мекемелерде кеңири колдонууну кааласак, АКШнын калкы боюнча кылдат чогултулган маалыматтар керек болчу — эми алар биздин колубузда бар».
Кийинчерээк ал дагы мындай деп кошумчалады:
«Медицинада адистер практиканы өзгөртүүдөн мурда жогорку сапаттагы далилдерди көрүүнү каалашат. Алар таяна ала турган маалыматтардын болушу абдан маанилүү, анткени кичинекей балдар стоматологго биринчи жолу барганга чейин бир нече жыл мурда педиатрларга кайрылышат. Бул ыкманын кеңири таанылышы туруктуу стоматологго жолдомо ишке ашканга чейин жана кариес оорутуп, инфекцияга айланып же операцияны талап кыла электе эле көбүрөөк тиштерди дарылоого мүмкүндүк берет».
Изилдөө 2018-жылдан бери Мичиган университетинин, Нью-Йорк университетинин, Айова университетинин, Индиана университетинин жана NIH Улуттук стоматологиялык жана бет-жаак изилдөөлөр институтунун адистеринин катышуусунда жүргүзүлгөн. Долбоорду ишке ашырууга 12 миллион доллардан ашык каражат бөлүнгөн. Сыноо кариести дарылоочу каражат катары препаратты расмий жактыруу үчүн FDAга арыз берүүгө зарыл болгон клиникалык далилдерди камсыз кылды.
Нью-Йорк университетинин балдар стоматологиясы боюнча профессору Амр Мурси да алынган жыйынтыктардын маанисине токтолду:
«Биздин жыйынтыктар кичинекей балдардын кариесин токтотуу үчүн SDF препаратын FDA тарабынан жактырууну колдойт. SDFти off-label макамынан чыгаруу дарыгерлер тарабынан кеңири колдонулушуна, камсыздандыруу төлөмдөрүнүн көбөйүшүнө жана продукциянын сапатынын туруктуу болушуна алып келе турган маанилүү жаңылык болмок».
Эске салсак, буга чейин D витамини жумурткадан жакшыраак сиңиши үчүн азыктарды кантип туура айкалыштыруу керектиги тууралуу жазганбыз.
