New England Journal of Medicine журналы билдиргендей, окумуштуулар биринчи типтеги диабетти инсулин сайдырбай дарылоо ыкмасын иштеп чыгууга олуттуу кадам жасашты. Адистер инсулин өндүрө алган бета-клеткаларды көчүрүп отургузуу технологиясынын үстүндө иштеп жатышат.
Изилдөөгө ылайык, негизги көйгөй иммундук системанын көчүрүлгөн клеткаларды жок кылуусунда болуп жатат. Уппсала университетинин окумуштуулары мындай клеткаларды бейтаптын иммунитети үчүн “көрүнбөс” кылуунун жолун издеп жатышат, жазат InoZpress.
Эмне үчүн биринчи типтеги диабетти инсулинсиз дарылоо кыйын
Биринчи типтеги диабетте организм уйку безиндеги өзүнүн бета-клеткаларын жок кылат. Ушундан улам бейтаптар кандагы канттын деңгээлин дайыма көзөмөлдөп, инсулин сайып турууга мажбур болушат.
Окумуштуулар лабораториялык шартта өзөк клеткаларынан өстүрүлгөн бета-клеткаларды колдонууну сунушташты. Алгачкы сыноолордун жүрүшүндө айрым бейтаптар көчүрүп отургузуудан кийин инсулинден баш тарта алышкан.
Бирок айрым катышуучуларда организм жаңы клеткаларды бөтөн нерсе катары кабыл алып, аларга каршы чабуул жасай баштаган.
Окумуштуулар клеткаларды коргоонун кандай ыкмаларын карап жатышат
Иммундук реакциянын алдын алуу үчүн адистер бир нече вариантты изилдеп жатышат:
- иммунитетти басаңдатуучу дарыларды колдонуу;
- атайын коргоочу капсулаларды пайдалануу;
- бейтаптын өз ткандарынан клетка түзүү;
- клеткаларды көчүрүүдөн мурда алардын касиеттерин өзгөртүү.
Окумуштуулар иммунитетти басаңдатуучу дарыларды узак убакыт колдонуу татаалдашууларды жаратышы мүмкүн экенин белгилешүүдө. Ошондуктан азыр негизги көңүл коопсуз технологияларга бурулуп жатат.
Швецияда иммунитет тааныбай турган клеткалар иштелип чыгууда
Уппсала университетинин командасы клеткаларды өзөк материалынан жаратуу этабында эле өзгөртүү технологиясынын үстүндө иштеп жатат.
Изилдөөчүлөр клеткалардын касиеттерин иммундук система аларды коркунуч катары кабыл албагандай кылып өзгөртүүнү пландашууда. Илимий иштин авторлорунун пикиринде, бул биринчи типтеги диабетти инсулинди туруктуу сайдырбай коопсуз дарылоого жол ачышы мүмкүн.
Эске салсак, буга чейин биз Кыргызстандагы онкологиялык оорулардын көбөйүшү тууралуу жазганбыз.
