Medical News Today жарыялаган жаңы изилдөөлөрдүн жыйынтыгында, D витамини карылыкты жайлатып, рак жана жүрөк ооруларынын коркунучун азайтары далилденди, жазат InoZpress. Бул маанилүү гормон организмдеги ондогон процесстерге жооп берет — иммундук системадан тартып жүрөктүн иштешине чейин, жана илимпоздор анын деңгээли адамдын узак жашоосуна түздөн-түз таасир этерин айтууда.
Адистердин айтымында, D витамини сөөктөрдү чыңдоодон тышкары клеткаларды бузулуудан коргойт, сезгенүүнү жөнгө салат жана карылык менен байланышкан гендик өзгөрүүлөргө да таасир этет. Бүгүн дүйнө калкынын жарымына жакыны бул витаминдин жетишсиздигинен жапа чегүүдө, ошондуктан анын мааниси өзгөчө чоң болуп саналат.
D витамини ичеги рагынын коркунучун азайтат
Nutrients журналында жарыяланган илимий обзор 1 миллионго жакын адамдын катышуусунда жүргүзүлгөн 50 изилдөөнү камтыды. Натыйжада кандагы D витамининин жогору деңгээли ичеги-карын рагынын коркунучун төмөндөтүп, бул диагноз коюлган бейтаптардын жашоо мүмкүнчүлүгүн жогорулатары аныкталды.
Окумуштуулар муну D витамининин сезгенүүгө каршы жана иммундук системаны чыңдоочу касиеттери менен түшүндүрүшөт. Ал организмге зыяндуу клеткаларды өз убагында жок кылууга жардам берет жана шишиктердин өсүшүн токтотот. Ошол эле учурда, адистер бул байланыштарды толук ырастоо үчүн чоң масштабдагы клиникалык сыноолор дагы зарыл экенин белгилешет.
Карылыкты жайлатуу: D витамини теломерлерди сактоого жардам берет
The American Journal of Clinical Nutrition журналы жарыялаган изилдөөдө, D3 витаминин үзгүлтүксүз кабыл алуу теломерлердин (ДНКнын коргоочу бөлүктөрү) узундугун сактап, клетканын карылыгын жайлатары аныкталган. Теломерлер кыскарат деген – бул организмде карыялык процесстери тез жүрүп жатат дегенди билдирет.
VITAL деп аталган кеңири долбоордо катышуучулар күн сайын 50 микрограмм (2000 эл аралык бирдик) D витаминин алышкан. Натыйжада витамин кабыл алган адамдардын теломерлери плацебо тобуна салыштырмалуу кыйла жай кыскарганы аныкталды. Изилдөөчүлөр бул таасирди биологиялык карылыктын үч жылга кечеңдешине барабар деп баалашкан.
D3 витамини жүрөк ооруларына каршы коргоо берет
American Heart Association Scientific Sessions 2025 конференциясында жарыяланган маалыматтар боюнча, D3 витаминин үзгүлтүксүз кабыл алуу экинчи инфаркттын коркунучун эки эседен ашык азайтат. Изилдөөдө 630 киши катышкан, алардын көбү жакында жүрөк оорусун баштан өткөрүшкөн жана D витамининин деңгээли төмөн болгон.
Кандагы деңгээлди 40 нанограмм/миллилитр деңгээлине жеткирүү үчүн дары дозасы жөнгө салынган. Натыйжада D3 алган топто кайталанган инфаркт көрсөткүчү 3,8% түзүп, көзөмөл тобунда 7,9% болгон. Бул айырма D витамининин жүрөккө болгон оң таасирин дагы бир жолу ырастайт.
D витамининин коопсуз дозасы жана кабыл алуу эрежелери
Адистер D витамининин ашыкча көлөмү да зыяндуу экенин эскертишет. Орточо күнүмдүк норма чоңдор үчүн 15 микрограмм (2000 эл аралык бирдик) деп саналат. Витаминди күн нурунан, азыктардан жана биодүкөн кошумчаларынан алууга болот.
Айрыкча түндүк аймактарда жашаган же көп учурда үйдүн ичинде болгон адамдар витаминдин жетишсиздигине дуушар болушат. Андыктан, кандын анализин үзгүлтүксүз тапшырып, дарыгердин сунушу менен туура дозаны тандоо сунушталат.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, Пенсильваниянын айыл чарба аймактарында меланоманын күтүлбөгөн очогу табылганы тууралуу.
