Psychology Today басылмасы жарыялаган изилдөөдө ишкер лидерликтин жашыруун коркунучтары баяндалат — ашыкча ишеним жана ийгиликке болгон көз карандылык көп учурда кыйратуучу кесепеттерге алып келери айтылат, жазат InoZpress.
Макалада көптөгөн стартап негиздөөчүлөрү жана компания жетекчилери өздөрүн ар кандай тоскоолдуктарды жеңе алган каармандар катары көрүшөрү белгиленет. Бирок дал ушундай ой жүгүртүү кээде башаламандыкка алып келет: ишеним ашыкча ишенимге, ал эми ийгиликке умтулуу — бийликке жана пайдага көз карандылыкка айланат.
Ишеним текебердикке айланганда
Психологдордун айтымында, өзүнө ишенүү ишкерлерге тобокелге барууга жана алдыга жылууга жардам берет. Бирок кайрат менен ашыкча ишенимдин ортосунда өтө эле жука чек бар. Лидер өз чечимдерин ката кетирбейт деп эсептей баштаганда, ал командасын укпай калат, тобокелчиликти баалабайт жана өз мүмкүнчүлүктөрүн ашыра баалайт.
Мындай жетекчилер бара-бара өздөрүн маалыматтык чөйрө менен курчап алышат. Сын пикирди коркунуч катары кабыл алышат, альтернативдүү көз карашты — чыккынчылык катары көрүшөт. Натыйжада ишеним төмөндөйт, команда шыктануу сезимин жоготот, ал эми компания ийкемдүүлүгүн жана өзгөрүүгө жөндөмүн жоготот.
Ачкөздүк ишенимди кантип бузат
Ачкөздүк — уюмдардын туруктуулугуна зыян келтирүүчү дагы бир фактор. Лидер жеке байлыкты жалпы ийгиликке караганда жогору койгондо, ишенимдин негизи кыйрайт. Изилдөөчүлөр муну кирешени адилетсиз бөлүштүрүү, башкалардын эмгегин өзүнө ыйгаруу жана үлүштөр менен манипуляция кылуу аркылуу көрсөтүшөт.
Мындай абалда кызматкерлер адилетсиздикти сезип, идеялары менен бөлүшкүсү келбей калышат. Коллективде көрө албастык күчөйт, ишке берилүү төмөндөйт жана жалпы максатка иштөө каалоосу жоголот. Ресурстары чектелген стартаптар үчүн мындай көрүнүштөр өлүмгө алып келиши мүмкүн.
Эмне үчүн жарык жана караңгы жак чогуу жашайт
Лидерликтин парадоксу — анын күчү да, алсыздыгы да бир эле булагынан келип чыгат: ички түрткүдөн. Ийгиликке, жаңычылдыкка жана таанылууга болгон каалоо ишкерлерди алдыга сүрөйт, бирок өзүн-өзү талдоо жок учурда бул күч кыйратуучу багытка айланат.
Бүгүнкү бизнес маданияты көп учурда тобокелдикти жана индивидуализмди даңазалайт, бирок жөнөкөйлүк жана этика унутта калат. «Тез жыл жана буз» деген ураан нормага айланды, бирок чыныгы туруктуулук дал амбиция менен жоопкерчиликтин тең салмактуулугунда жатат.
Лидерликте адамгерчилик кандай сакталат
Эксперттер ишкерлер лидерликтин «караңгы тарабын» алдын алуу үчүн аң-сезимди жана өзүн-өзү сыноо жөндөмүн өнүктүрүшү керек деп эсептешет. Ийгилик менен бирге башкаларды угуу, эмгекти адилет бөлүшүү жана жоопкерчилик системасын ачык куруу маанилүү.
Чынчыл пикирди жана коллективдик ишти колдогон уюмдар көбүнчө узак мөөнөттүү ийгиликке жетет. Жөнөкөй жана өлчөмдүү лидерлер шыктанууну сактап, кыйратпай жетектей алышат. Чыныгы күч — алсыздыгын моюнга алып, бийликтин чокусунда да адам бойдон калууда.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, нерв системабыз айрым учурларда тынчтыкты эмес, ооруну тандай турган ички психологиялык себептер тууралуу.
