Prevention маалымдагандай, кызыл жана ак пияз антиоксиданттардын курамы жана тамак сиңирүүгө тийгизген таасири боюнча айырмаланат. Кызыл пиязда антоциандар менен кверцетин көбүрөөк болсо, ак пиязды ашказан-ичеги системасы адатта жеңилирээк кабыл алат.
Эки түрү тең клетчатканын жана бир катар маанилүү микроэлементтердин булагы бойдон калат, ошондуктан адистер бир гана түрүнө толук артыкчылык берүүнү зарыл деп эсептешпейт. Тандоо тамак сиңирүү системасынын абалына, рационго жана азыкты жеке көтөрүмдүүлүккө жараша болушу мүмкүн, жазат InoZpress.
Кызыл пияз курамы боюнча эмнеси менен айырмаланат
Диетолог Джейми Бахам кызыл пияздагы антоциандардын жогорку курамына көңүл бурат. Бул өсүмдүк пигменттери антиоксиданттарга кирет, ал эми изилдөөлөр аларды колдонуу организмди бир катар өнөкөт оорулардан, анын ичинде жүрөк ооруларынан, остеопороздон жана рактын айрым түрлөрүнөн коргоого мүмкүн болгон таасир менен байланыштырат.
Адис кызыл пияздын жүрөк-кан тамыр системасы үчүн мүмкүн болгон пайдасын өзүнчө белгиледи.
«Кызыл пияз антоциандарга бай, ошондуктан ал жүрөктү коргоочу таасир берип, рак оорусунун пайда болуу коркунучун азайтууга көмөктөшүшү мүмкүн».
Кызыл пияздын дагы бир мүнөздүү компоненти — кверцетин. Илимий баяндамаларда бул затка сезгенүүгө каршы жана антиоксиданттык касиеттер, клеткаларды жабыркоодон коргоо жөндөмү, ошондой эле кан басымына жана холестериндин деңгээлине мүмкүн болгон таасир таандык кылынат. Кызыл пиязда жүрөктүн нормалдуу иштеши үчүн зарыл болгон калий жана сөөк тканы менен тиштердин калыптанышына катышкан фосфор да бар.
Эмне үчүн кызыл пияз баарына эле ылайыктуу эмес
Негизги чектөө тамак сиңирүү системасынын сезгичтиги болушу мүмкүн. Айрыкча ичеги-карындын дүүлүгүү синдрому жана айрым ферменттелүүчү углеводдор ыңгайсыздык жараткан башка абалдары бар адамдарга азыктын көлөмүнө кылдат мамиле кылуу сунушталат.
Бахам пияздын кайсы компоненти жагымсыз белгилерди жаратышы мүмкүн экенин түшүндүрдү.
«Пияз фруктандарга, башкача айтканда ичегиде ачыган жана сезгичтиги жогору адамдарда газдын пайда болушуна жана ичтин көөп кетишине алып келиши мүмкүн болгон ферменттелүүчү углеводдорго бай».
Ошондуктан антиоксиданттардын жогорку концентрациясы кызыл пиязды ар бир адам үчүн универсалдуу тандоо кылбайт. Ичтин көөп кетишине же башка ашказан-ичеги белгилерине жакын адамдар рациондогу чийки пияздын көлөмүн организмдин жеке реакциясын эске алуу менен тандаганы туура.
Ак пиязда кандай заттар бар
Диетолог Джордан Хилл ак пиязда С витамини, фолий кислотасы жана клетчатка бар экенин белгилейт. Бул заттар иммундук системанын ишине, тамак сиңирүүгө жана бир катар зат алмашуу процесстерине катышат. Ак пиязга ошондой эле антибактериалдык касиеттер жана жүрөк-кан тамыр системасы үчүн мүмкүн болгон пайда таандык кылынат.
Анын курамында кверцетин жана антоциандар да бар, бирок алардын көлөмү адатта кызыл пиязга караганда азыраак. Мындан тышкары, ак пиязда сөөк ткандарын колдоого байланыштуу фосфор жана иммундук системанын нормалдуу иштеши үчүн зарыл болгон цинк бар.
Ак пияздын көтөрүмдүүлүгү тууралуу айткан Бахам көпчүлүк адамдар үчүн олуттуу кемчиликтерди белгилеген жок.
«Эгер сизде ак пиязга азыктык аллергия, сезгичтик же чыдамсыздык жок болсо, анда бул эч кандай кемчилиги жок акылга сыярлык тандоо».
Хилл ошондой эле ак пияз кызыл пиязга салыштырмалуу ашказан-ичеги оорулары бар адамдарда көйгөй жаратуу ыктымалдыгы азыраак экенин белгилейт.
Арыктоодо кайсы пиязды тандаган жакшы
Дене салмагын көзөмөлдөөдө эки түрүн тең рационго кошууга болот. Пияз майды же кантты көп кошпостон тамактын даамын байытууга мүмкүндүк берет. Аны чийки, маринаддалган, бышырылган же башка ыкмалар менен даярдап колдонушат.
Джейми Бахам эки вариантты тең салмагын азайтууну көздөгөн адамдар үчүн ылайыктуу деп эсептейт.
«Пияздын эки түрү тең арыктоону максат кылган адамдар үчүн мыкты тандоо боло алат».
Ошол эле учурда пияздын түсүн тандоо өзү эле арыктоонун жыйынтыгын аныктабайт. Рациондун жалпы калориялуулугу үчүн порциянын көлөмү, даярдоо ыкмасы жана тамактагы башка ингредиенттер көбүрөөк мааниге ээ.
Кызыл же ак пияз — кайсынысы пайдалуураак
Антиоксиданттардын курамы боюнча кызыл пияз артыкчылыкка ээ. Анда сезгенүүгө каршы таасири жана жүрөк-кан тамыр системасын колдоого байланыштуу изилденип жаткан кверцетин менен антоциандар көбүрөөк. Ал эми ак пияз сезгич тамак сиңирүүсү бар адамдар үчүн ыңгайлуураак болушу мүмкүн.
Джордан Хилл бир гана түр менен чектелбөөнү сунуштайт.
«Ак пияз, эреже катары, жеңилирээк сиңет, бирок кызыл пиязда антиоксиданттар, атап айтканда кверцетин жана антоциандар көбүрөөк».
Бул түрлөрдүн даамы айырмаланып, ар кандай тамактарда колдонулгандыктан, диетолог рационго экөөнү тең кошууну туура деп эсептейт. Мындай ыкма бир сортту жалгыз туура тандоо катары кароонун зарылдыгы жок эле ар түрдүү пайдалуу заттарды алууга мүмкүндүк берет.
Эске салсак, буга чейин алча менен кара өрүктүн кан басымына жана кан тамырларга пайдасы тууралуу жазганбыз.
