Daily Mail кытайлык окумуштуулардын изилдөөсүнө таянып билдиргендей, Кытайда кене чакканда адамга жугушу мүмкүн болгон жаңы вирус табылды. Козгогуч Asian longhorned tick nairovirus же ALTNV деген аталышка ээ болду, ал эми инфекцияны жуктурган учурлар өлкөнүн төрт провинциясында, анын ичинде Ухань шаары жайгашкан Хубэй провинциясында аныкталды.
Изилдөөчүлөр үч миңден ашык адамдын үлгүлөрүн изилдеп, жүздөгөн бейтаптан ALTNV вирусун аныкташкан. Айрым бейтаптар ошол эле учурда кене аркылуу жугуучу дагы бир кооптуу DBV вирусун да жуктуруп алышкан жана алардын арасында өлүм учурлары катталган. Эки инфекцияны тең дарылоонун атайын ыкмасы азырынча жок, жазат InoZpress.
ALTNV текшерилген 329 бейтаптан аныкталды
Пекиндик изилдөөчүлөр кене чаккандан кийин келип чыгышы түшүнүксүз болгон ысытма пайда болгон бейтаптарга көңүл бурушкан. Белгилери кене аркылуу жугуучу башка кооптуу инфекциялардын, анын ичинде оор ысытма жана тромбоцитопения синдрому менен байланышкан DBV деп аталган дабие-бандавирустун белгилерине окшош болгон.
Окумуштуулар Кытайдын төрт провинциясындагы 3163 адамдын үлгүлөрүн талдашкан:
- Хэнань;
- Хубэй;
- Аньхой;
- Шаньдун.
ALTNV 329 бейтаптан аныкталды. Ошентип, изилдөөгө катышкан текшерилген адамдардын 10,4%ында оң жыйынтык чыккан.
Ошол эле учурда окумуштуулар топтогон маалыматтарга караганда, вирус бир нече жылдан бери айланып жүрөт. ALTNV инфекциясын жуктуруунун эң алгачкы аныкталган учуру 2009-жылга туура келет.
Жаңы ALTNV вирусу кандай белгилерди пайда кылат
Изилдөөчүлөр ALTNV вирусун гана жуктуруп алган жана оорунун клиникалык белгилери жөнүндө толук маалыматтар жеткиликтүү болгон бейтаптардын абалын өзүнчө талдашкан.
Ысытмадан кийин эң көп кездешкен белгилердин бири катуу чарчоо болгон. Ал мындай бейтаптардын 84%ында катталган.
Инфекциянын башка аныкталган белгилери:
- катуу чарчоо — бейтаптардын 84%ында;
- ашказан-ичеги жолдорунун бузулушу — 80%ында;
- тромбоцитопения — 38%ында.
Тромбоцитопения кандагы тромбоциттердин санынын азайышын билдирет. Оор учурларда мындай абал кан кетүү, анын ичинде ички кан кетүү коркунучун жогорулатышы мүмкүн.
Эки инфекцияны жуктурган жети бейтап каза болду
Окумуштуулар ALTNV жана DBV вирустарын бир убакта жуктуруп алган адамдарга өзгөчө көңүл бурушкан. Мындай коинфекция жалпысынан 38 бейтаптан аныкталган.
Алардын жетөө каза болгон. Ошентип, эки вирусту бир убакта жуктуруп алган изилденген бейтаптардын арасында өлүм учурларынын үлүшү 18,4%ды түзгөн.
Коинфекциясы бар бейтаптарда оору көбүнчө оор белгилер менен коштолгон. Алардын арасында изилдөөчүлөр дем алуудагы көйгөйлөрдү жана бөйрөктүн иштешинин бузулушун белгилешкен.
Ошол эле учурда келтирилген маалыматтар ALTNV вирусунун өзүнөн болгон өлүм көрсөткүчү 18,4% дегенди билдирбейт. Бул көрсөткүч ALTNV жана DBV бир убакта аныкталган 38 бейтаптан турган топко гана тиешелүү.
ALTNV вирусун азиялык узун мүйүздүү кенелер таратышы мүмкүн
Инфекциянын таралышынын мүмкүн болгон жолун аныктоо үчүн окумуштуулар Кытайдын 15 провинциясында чогултулган 47 миңге жакын кенени изилдешкен.
ALTNV изилденген бардык кенелердин 1,3%ынан табылган. Азиялык узун мүйүздүү кенелердин арасында вируска оң чыккан үлгүлөрдүн үлүшү жогору болуп, 1,75%ды түзгөн.
Кошумча лабораториялык эксперименттер да азиялык узун мүйүздүү кенелер вирусту чычкандарга жугузууга жөндөмдүү экенин көрсөткөн. Изилдөөчүлөр бул жыйынтыкты кененин аталган түрү ALTNV вирусунун адамга жугушуна катышышы мүмкүн экендигинин белгиси катары карашууда.
Бирок инфекциянын таралышынын так механизми боюнча суроолор дагы эле бар. Тактап айтканда, окумуштуулар инфекцияны жуктуруп алган бейтаптарды кенелердин кайсы түрлөрү чакканын аныкташы керек.
Азиялык узун мүйүздүү кене Кытайдын чегинен тышкары да тараган
ALTNV вирусунун өзү Кытайдын чегинен тышкары айланып жүрөбү же жокпу, азырынча белгисиз. Бул маселеге кошумча көңүл бурулушу вирустун болжолдуу таратуучусу башка өлкөлөрдө да кездешери менен байланыштуу.
Азиялык узун мүйүздүү кене АКШда биринчи жолу 2017-жылдын ноябрында табылган. Ал Нью-Жерси штатындагы Хантердон округунда аныкталган. Кийинчерээк кененин бул түрү Американын башка бир катар штаттарынан да табылган.
Ошол эле учурда изилдөөнүн авторлору маанилүү айырмачылыкты белгилешет: АКШда вирусту алып жүрүшү мүмкүн болгон кененин табылышы ALTNV вирусунун өзү да өлкөнүн аймагында бар экенин далилдебейт.
ALTNV вирусун атайын дарылоо азырынча жок
Бүгүнкү күндө ALTNV вирусуна түздөн-түз каршы атайын терапия иштелип чыга элек. DBV вирусун да атайын дарылоо ыкмасы жок.
DBV менен ооруган бейтаптарга колдоочу медициналык жардам көрсөтүлөт. Тактап айтканда, дарылоо вена аркылуу терапияны жана кан куюуну камтышы мүмкүн.
Изилдөөчүлөр жаңы вирус тууралуу дагы бир катар суроолорго жооп табышы керек. Азырынча Кытайда ALTNV учурларынын саны көбөйүп жатабы, инфекция калк арасында канчалык кеңири таралган жана адамдардын инфекцияны жуктуруп алышына кенелердин так кайсы түрлөрү жооптуу экени белгисиз.
Алынган жыйынтыктар ALTNV вирусун, анын таралышын жана клиникалык кесепеттерин мындан ары изилдөө зарылдыгын көрсөтөт, айрыкча инфекциянын болжолдуу таратуучусу Кытайдын чегинен тышкары да кездешерин эске алганда.
Эске салсак, буга чейин уйку үчүн мелатонин же магнийдин кайсынысы жакшы жардам берери жана кандай тобокелдиктерди эске алуу керектиги тууралуу жазганбыз.
