24.kg маалымдагандай, Кыргызстандагы өлүм учурларынын болжол менен 82 пайызы жугушсуз оорулар менен байланыштуу. Бул тууралуу Бишкек шаардык ден соолукту чыңдоо борбору билдирди, жазат InoZpress.
Борбордун маалыматына караганда, негизги оорулардын катарына жүрөк-кан тамыр, онкологиялык, дем алуу органдарынын оорулары жана кант диабети кирет. Башкы коркунуч факторлору мурда эле белгилүү — туура эмес тамактануу, аз кыймылдуулук, тамеки тартуу жана алкоголду колдонуу.
Эмне үчүн жугушсуз оорулар өлүмдүн башкы себеби бойдон калууда
STEPS изилдөөсүнүн жыйынтыгына ылайык, калктын 76,2 пайызы жетишсиз активдүү, 44 пайызы тамеки тартат, ал эми дээрлик жарымы — 48,9 пайызы — алкоголь ичимдиктерин колдонушат. Адамдын ден соолугунун жарымынан көбү (50–55 пайыз) түздөн-түз жашоо образына көз каранды.
Мындай оорулардын алдын алуу дарыгердин кабинетинен эмес, күнүмдүк көндүмдөрдөн башталат. Активдүү жашоо образы, тең салмактуу тамактануу жана зыяндуу адаттардан баш тартуу өлүмгө алып келүүчү оорулардын тобокелдигин азайтат.
Физикалык активдүүлүк ден соолукту кантип сактайт
Туруктуу кыймыл кан айланууну жакшыртат, салмакты көзөмөлдөөгө жардам берет, кандагы кант менен холестерин деңгээлин нормалдаштырат жана гипертония, инсульт, диабет сыяктуу оорулардын коркунучун төмөндөтөт.
«Физикалык активдүүлүк сөзсүз түрдө спорт залында болушу шарт эмес — күнүгө 30 мүнөт тез басуу, бий, бакча иштери же балдар менен оюн жетиштүү».
Жүгүрүү, сүзүү, велосипед тебүү жана спорттук оюндар сыяктуу активдүү жүктөмдөр жүрөк-кан тамыр системасын кошумча чыңдайт.
Узун өмүрдүн жөнөкөй кадамдары
Эң жогорку натыйжа үч фактор айкалышканда болот — кыймыл, туура тамактануу жана зыяндуу адаттардан баш тартуу. Ушул жөнөкөй чечимдер күн сайын ден соолукту сактап, өмүрдү узартууга жардам берет.
- Орточо физикалык активдүүлүк — күнүгө жок дегенде 30 мүнөт.
- Тамактанууну көзөмөлдөө — жашылча көбүрөөк, шекер жана май азыраак.
- Алкоголду чектөө жана тамеки тартпоого умтулуу.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, АКШ Борбордук Азия менен кызматташууну күчөтө турганын президент Трамптын билдирүүсү аркылуу жарыялады.
