24.kg билдиргендей, Кыргызстанда жарандардын арызысыз пенсиянын айрым түрлөрүн автоматтык түрдө дайындоону караган мыйзам долбоору коомдук талкууга чыгарылды. Демилге ошондой эле камсыздандыруу стажын эсепке алуу тартибин, пенсиялык төлөмдөрдү жүргүзүүнү жана пенсиялык топтомдорду инвестициялоо эрежелерин өзгөртүүнү камтыйт.
Документтин авторлору сунушталган чаралар Социалдык фондго жеке кайрылуулардын санын кыскартууга, төлөмдөрдү тариздөөнү тездетүүгө жана пенсиялык системаны жарандар үчүн ыңгайлуураак кылууга мүмкүндүк берет деп эсептешет, жазат InoZpress.
Кайсы пенсиялар арызсыз дайындалышы мүмкүн
Мыйзам долбооруна ылайык, мамлекеттик маалыматтык системада адамдын камсыздандыруу стажы жана төлөнгөн камсыздандыруу төгүмдөрү тууралуу бардык маалыматтар болсо, жаш курагы боюнча жана майыптык боюнча пенсияларды автоматтык түрдө дайындоо сунушталууда.
Пенсия ага болгон укук пайда болгон күндөн тартып эсептелиши пландалууда. Эгер жаран эсептелген пенсиянын өлчөмүнө макул болбосо, ал Социалдык фондго кайрылып, кайра кароо жөнүндө арыз берип жана кошумча документтерди тапшыра алат.
Дагы кандай өзгөрүүлөр каралган
Мыйзам долбоору талап кылынбай калган пенсиялык каражаттарды төлөө тартибин өзгөртүүнү сунуштайт. Эгер мурда өткөн мезгилдер үчүн эсептелген суммаларды алуу белгиленген мөөнөттөр менен чектелсе, эми пенсионер кайрылган учурга чейинки бардык мезгил үчүн толугу менен төлөп берүү сунушталууда.
Өзүнчө ченемдер башка мамлекеттен да пенсия алып жаткан жарандарга тиешелүү болот. Мындай учурда Кыргызстандын пенсиясынын базалык бөлүгүн төлөө кош пенсия алуу аныкталган айдан кийинки айдын биринчи күнүнөн тартып токтотулушу пландалууда. Ошол эле учурда, эгер эл аралык келишимдерде башка тартип каралбаса, өткөн мезгил үчүн камсыздандыруу бөлүгү сакталат.
Камсыздандыруу стажын эсепке алуу эрежелери кандай өзгөрөт
Долбоор камсыздандыруу стажын калыбына келтирүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет. Жарандарга 1996-жылдын январынан баштап каалаган мезгил үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн ыктыярдуу төлөөгө уруксат берүү сунушталууда. Мындай өзгөрүүлөр эмгек мигранттарына, көмүскө сектордо иштегендерге, чет өлкөлүктөргө жана жарандыгы жок адамдарга тиешелүү болушу мүмкүн.
Мындан тышкары, башталгыч, орто, жогорку жана жогорку окуу жайынан кийинки кесиптик билим берүү мекемелеринде, анын ичинде чет өлкөлүк окуу жайларында окуган мезгилдерди, ошондой эле квалификацияны жогорулатуу жана кайра даярдоо курстарын камсыздандыруу стажына кошуу сунушталууда. Бул үчүн жекелештирилген эсепке алуу киргизилгенге чейин кеминде он эки ай камсыздандыруу стажы же 1996-жылдын 1-январынан кийин кеминде он эки ай камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөгөн болушу керек.
Иш берүүчүлөр жана пенсиялык топтомдор үчүн эмне өзгөрөт
Документ ошондой эле өндүрүштүк жаракат же кесиптик оорудан улам алардын күнөөсү менен дайындалган майыптык же багуучусунан ажырагандыгы боюнча пенсияларга кеткен чыгымдарды Социалдык фондго иш берүүчүлөр жана жеке адамдар төлөп берүүгө милдеттүү экенин бекитет.
Мындан тышкары, пенсиялык топтомдорду жайгаштыруу эрежелерин жаңылоо сунушталууда. «Кредиттик уюмдардагы депозиттер» деген терминди «банктык депозиттер» деген түшүнүккө алмаштыруу, ал эми баалуу кагаздарды сатып алууда колдонулган чектөөлөрдү банктык эмес финансы-кредиттик уюмдарга да жайылтуу сунушталууда. Демилгенин авторлорунун пикири боюнча, бул инвестициялоонун ачыктыгын жогорулатып, пенсиялык топтомдор үчүн тобокелдиктерди азайтууга жардам берет.
Эске салсак, буга чейин Кыргызстанда пенсияларды индексациялоо күзүндө жүргүзүлөрү жана төлөмдөр качан көбөйөрү тууралуу жазганбыз.
