Кыргызстандын Министрлер Кабинети маалымдагандай, 2026-жылдын 1-октябрынан тартып пенсиялардын камсыздандыруу бөлүгү 1,20 коэффициенти менен индексацияланды. Кошумча төлөмдүн өлчөмү 1 миң сомдон 10 миң сомго чейин белгиленди.
Мында 20%дык жогорулатуу бүтүндөй пенсияга эмес, анын камсыздандыруу бөлүгүнө гана колдонулат. Базалык бөлүк 3 170 сомду түзөт жана өзүнчө 20%дык индексацияга кирбейт, жазат InoZpress.
Пенсия 1-октябрдан тартып кантип өзгөрдү
Кайра эсептөөдөн кийин пенсиянын камсыздандыруу бөлүгү 20%га көбөйөт. Бирок акыркы сумма конкреттүү төлөмдүн түзүмүнө жараша болот.
Индексациянын негизги параметрлери:
- пенсиянын камсыздандыруу бөлүгү — плюс 20%;
- минималдуу кошумча — 1 000 сом;
- максималдуу кошумча — 10 000 сом;
- базалык бөлүк — 3 170 сом;
- мыйзамда каралган учурларда пенсиянын минималдуу жалпы өлчөмү — үстөк акыларды эсепке албаганда 8 800 сом.
Эгер камсыздандыруу бөлүгү индексациялангандан кийин мурда дайындалган пенсиянын жалпы өлчөмү 8 800 сомдон төмөн бойдон калса, төлөм ушул деңгээлге чейин жеткирилүүгө тийиш.
Кайра эсептөө боюнча материалдарда индексациянын принциби өзүнчө белгиленет.
20% пенсиянын камсыздандыруу бөлүгүнө гана индексацияланат. Өлчөмү 3 170 сом болгон базалык бөлүк өзүнчө 20%дык индексацияга кирбейт.
Эмне үчүн пенсия толугу менен 20%га өскөн жок
Кайра эсептөө механизми бир нече этаптан турат. 2026-жылдын 1-октябрына чейин дайындалган пенсиялар үчүн камсыздандыруу бөлүгү көбөйтүлгөндөн кийин төлөмдүн жалпы өлчөмү текшерилет.
Эгер жыйынтык сумма 8 800 сомдон төмөн болуп калса, ал белгиленген минималдуу деңгээлге чейин жеткирилет. Жаңы дайындалган пенсиялар үчүн бул минимум базалык бөлүктү көбөйтүү аркылуу камсыздалат.
Бул эреже эсептөөлөрдө өзүнчө түшүндүрүлөт.
Ошондуктан сөз мурдагы 7,1 миң сомдук минималдуу төлөмдү жөн гана 20%га көбөйтүү жөнүндө болуп жаткан жок. Кайра эсептөө механизми бир нече этаптан турат жана конкреттүү пенсиянын түзүмүнө жараша болот.
Индексациядан кийин орточо пенсия канча болот
Кайра эсептөөдөн кийин пенсиянын орточо өлчөмү 12 898 сомду түзүшү керек.
Орточо кошумча 1 753 сом деп бааланууда, бул мурдагы төлөмгө салыштырмалуу болжол менен 16%ды түзөт.
Камсыздандыруу бөлүгүнүн 20%дык индексациясы менен бүтүндөй пенсиянын иш жүзүндөгү өсүшүнүн ортосундагы айырма базалык бөлүк бул коэффициент менен көбөйтүлбөгөнү менен түшүндүрүлөт.
Орточо кошумча 1 753 сомду түзөт, башкача айтканда, жогорулатууга чейинки төлөмдүн өлчөмүнө салыштырмалуу болжол менен 16%.
Кимге 1 миңден 10 миң сомго чейин кошулат
Кошумчанын өлчөмү конкреттүү пенсиянын камсыздандыруу бөлүгүнө жараша эсептелет. Эгер анын 20%ы 1 миң сомдон аз болсо, жогорулатуу белгиленген минималдуу суммага — 1 миң сомго чейин жеткирилет.
Эгер эсептелген 20% 10 миң сомдон ашса, пенсионерге уруксат берилген максималдуу кошумча — 10 миң сом берилет.
Мисалы, пенсиянын камсыздандыруу бөлүгү 10 миң сом болсо, анын 20%ы 2 миң сомду түзөт. Базалык бөлүк 3 170 сом болгондо индексацияга чейинки жалпы пенсия 13 170 сом болсо, кайра эсептөөдөн кийин 15 170 сом болот.
Эсептөөнүн негизги принциби өзүнчө көрсөтүлгөн.
20% бүтүндөй пенсияга эмес, анын камсыздандыруу бөлүгүнө гана кошулат.
Келтирилген мисалда төлөмдүн жалпы өлчөмү 20%га эмес, болжол менен 15,2%га көбөйөт.
Жогорулатуу канча пенсионерди камтыйт
Социалдык фонддун алдын ала эсептөөлөрү боюнча, 2026-жылдын 1-октябрына карата Кыргызстанда болжол менен 832,4 миң пенсионер бар.
Индексация жүргүзүүгө Пенсиялык фонддун каражаттарынан 4,4 млрд сом каралган.
Негизги көрсөткүчтөр:
- пенсионерлер — болжол менен 832,4 миң адам;
- индексацияга чыгымдар — 4,4 млрд сом;
- жогорулоодон кийинки орточо пенсия — 12 898 сом;
- орточо кошумча — 1 753 сом.
Социалдык фондго арыз берүү керекпи
Пенсияларды массалык түрдө кайра эсептөө үчүн өзүнчө арыз берүүнүн кереги жок. Социалдык фонд индексацияны өз алдынча жүргүзөт.
Пенсиялык камсыздоо боюнча суроолор менен жарандар Социалдык фонддун 1202 кыска номерине кайрыла алышат. 2026-жылдын январь–август айларында мекемеге жарандардан 9 344 кайрылуу түшкөн.
Эмне үчүн индексация коэффициенти 20% деңгээлинде белгиленди
Индексациянын өлчөмү өткөн календардык жылдагы орточо эмгек акынын жана керектөө бааларынын динамикасына байланыштуу.
Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, 2025-жылы керектөө бааларынын индекси 108,2%ды түзгөн, ал эми орточо эмгек акы 17,6%га өскөн. Эсептелген индексация коэффициенти 1,13 болгон.
Бирок бийлик Социалдык фонддун бюджетинин каржылык мүмкүнчүлүктөрүн жана пенсионерлерди кошумча колдоо зарылдыгын эске алып, жогорураак коэффициентти — 1,20ны белгилеген.
Бул тууралуу колдонулуп жаткан механизмдин түшүндүрмөсүндө да айтылат.
Бирок Социалдык фонддун бюджетинин каржылык мүмкүнчүлүктөрүн эске алуу жана пенсионерлерди кошумча колдоо үчүн бийлик жогорураак коэффициентти — 1,20ны белгилеген.
Эске салсак, буга чейин Чүй облусунда 27-сентябрда электр жарыгы өчүрүлө турган даректер тууралуу жазганбыз.
