Кыргызстандагы шайлоо жана референдумдарды өткөрүү боюнча борбордук комиссия парламенттик шайлоого катышуучу талапкерлерди каттоону жыйынтыктады — жалпы 467 адам каттоодон өттү. Бул тууралуу 24.kg жазды, жазат InoZpress.
Маалыматка ылайык, талапкерлердин ичинен 276сы эркек, 191и аял. Эң көп талапкер №19 шайлоо округунда (Сокулук) катталган — 25 адам. Экинчи орунда №27 округу (Чолпон-Ата) турат, бул жерде 24 талапкер катышууда. Эң аз катышуучу №11 округда — болгону беш адам.
Талапкерлердин аймактар боюнча бөлүштүрүлүшү
Жалпысынан талапкерлердин активдүүлүгү өлкө боюнча бирдей эмес. Сокулук жана Чолпон-Ата округдарынан тышкары, жогорку атаандаштык №8 (Гүлчө) жана №9 (Өзгөн) округдарында күтүлүүдө — ар биринде 21 талапкерден.
Адистердин баамында, мындай айырма аймактардын өзгөчөлүгүнө байланыштуу — кээ бир райондордо саясий партиялардын жана жарандык кыймылдардын активдүүлүгү жогору. Катталган талапкерлердин толук тизмеси көп мандаттуу шайлоо округдары боюнча ЦИКтин расмий сайтында жарыяланган.
Гендердик тең салмак жана жаңы эрежелер
Жалпы талапкерлердин дээрлик 40 пайызын аялдар түзөт. Бул көрсөткүч шайлоо мыйзамындагы өзгөртүүлөрдүн натыйжасы — жаңы талаптар партиялык тизмелерде жыныстык тең салмактуулукту камсыз кылууну милдеттендирет.
Мындан тышкары, жаңы эрежелерге ылайык, Жогорку Кеңешке 90 депутат 30 көп мандаттуу округ боюнча шайланат. Бул өзгөртүүлөр шайлоонун ачыктыгын жогорулатуу жана өкүлчүлүк системасын бекемдөө максатын көздөйт.
Эмне үчүн бул шайлоо маанилүү
2025-жылдын 30-ноябрына белгиленген парламенттик шайлоо жаңы модель боюнча өтө турган алгачкы саясий өнөктүк болот. ЦИК өкүлдөрү добуш берүү жараяны тең укуктуу шарттарда жана мыйзамдын чегинде өтүшүн камсыздоо үчүн көзөмөл күчөтүлөрүн белгилешти.
Жаңы формат эл өкүлдөрү менен шайлоочулардын байланышын чыңдоого, парламенттин жоопкерчилигин арттырууга жана коомдук ишенимди бекемдөөгө өбөлгө түзөт.
Шайлоочулар үчүн эмне өзгөрөт
Жарандар үчүн жаңы система добуш берүүнү жөнөкөйлөтүп, мандаттарды бөлүштүрүү тартибин ачыгыраак кылат. Добуш берүү участокторунда шайлоо карталары жана маалыматтык нускамалар илинет.
ЦИК шайлоо алдында түшүндүрүү иштерин күчөтүп, айрыкча айыл жерлериндеги шайлоочулардын укуктук сабаттуулугун жогорулатууну максат кылууда.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, жамгырсыз жылуу аптада Кыргызстанда аба ырайы эң ысык кайсы аймакта болору белгилүү болду.
