24.kg маалымдагандай, Кыргызстанда 2026-жылдын алгачкы үч айында кылмыштуулуктун байкаларлык өсүшү катталып, негизги себеп катары алдамчылык учурларынын кескин көбөйүшү көрсөтүлдү.
Катталган укук бузуулардын жалпы саны 10 миңден ашып, бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу кыйла жогору. Ошол эле учурда кылмыштуулуктун түзүмү өзгөрдү: оор кылмыштар бир аз азайганы менен, мүлккө каршы жана алдамчылык менен байланышкан учурлар кескин көбөйдү, жазат InoZpress.
Кылмыштуулуктун түзүмү кандай өзгөрдү
Укук бузуулардын негизги бөлүгү мүлккө кол салуулар менен байланыштуу — алардын үлүшү 72% га жетет. Дал ушул категория жалпы өсүштү шарттап жатат.
Ошол эле учурда төмөнкү өзгөрүүлөр катталды:
- алдамчылык 1,8 эсеге өсүп, кылмыштуулуктун негизги кыймылдаткычы болду;
- жеке адамга каршы кылмыштар дээрлик үчтөн бирге көбөйдү;
- зордуктоо учурлары 1,7 эсеге өстү;
- уурулук, киши өлтүрүү жана каракчылык тескерисинче азайды;
- баңгизатка байланыштуу кылмыштар да кыскарды;
- паракорчулук учурлары азайды;
- коррупция деңгээли эки эседен ашык төмөндөдү.
Кайсы аймактарда абал начарлады
Кылмыштуулуктун эң кескин өсүшү айрым аймактарда катталды. Лидер болуп Баткен облусу чыкты, бул жерде кылмыштардын саны 70% дан ашык көбөйдү.
Ошондой эле олуттуу өсүш төмөнкү жерлерде байкалды:
- Ош шаарында;
- Жалал-Абад облусунда.
Оң динамика көрсөткөн жалгыз аймак — Нарын облусу болуп, бул жерде кылмыштуулук төмөндөгөн.
Кылмыштарды кимдер көбүрөөк жасоодо
Укук коргоо органдары 5,5 миңден ашык адамды аныктады. Алардын ичинде:
- болжол менен 14% аялдар;
- 4% дан ашыгы жашы жете электер;
- 67% дан ашыгы иштебеген же окубаган адамдар.
Айрыкча аялдар арасындагы кылмыштуулуктун өсүшү эркектерге салыштырмалуу жогору болгону белгиленди.
Кимдер көбүрөөк жабыр тартууда
Статистика калктын алсыз катмарлары арасында жабыркагандардын саны көбөйгөнүн көрсөтөт.
Тактап айтканда:
- 350 жашы жете элек жабыркаган, алардын ичинен 14ү каза болгон;
- 3 миңден ашык аял кылмыштын курмандыгы болгон, алардын жарымы алдамчылыктан жабыркаган;
- улгайган адамдарга каршы жүздөгөн кылмыштар катталган.
Мындай динамика кооптонууну күчөтүп, кошумча коргоо чараларын талап кылат.
Эске салсак, буга чейин биз Чүй облусунда уюшкан кылмыштуу топко байланыштуу курал-жарак жана ок-дарылар табылганы тууралуу.
