Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы Камчыбек Ташиев жакынкы убакта Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасынан туруктуу чек ара кызматкерлеринин кереги жоголушу мүмкүн экенин билдирди. Бул тууралуу ал Манаста өткөн КМШ өлкөлөрүнүн чек ара аскерлеринин командирлеринин 91-жыйынында айтты, деп билдирет 24.kg, жазат InoZpress.
Ташиевдин айтымында, эки өлкөнүн президенттери — Садыр Жапаров жана Эмомали Рахмон — эки элдин ынтымакта жана тынчтыкта жашоосу үчүн бардык шарттарды түзүү багытында иш жүргүзүп жатышат. Бул аракеттер ишенимди бекемдөөгө жана чек арадагы чыңалууну азайтууга багытталган комплекстүү чаралардын бир бөлүгү болуп саналат.
Инженердик иштер жана чек аранын бекемделиши
МККнын Чек ара кызматынын маалыматына ылайык, 2025-жылдын 25-октябрына карата кыргыз-тажик чек арасында ири инженердик иштер аяктады. Бул аймактарда 107 чакырымдан ашык темир жана бетон мамычалар, ошондой эле тикенек зым жана 3D тосмолор орнотулду.
Мындан тышкары, 143 чакырымдан ашуун жаңы жолдор курулуп, инфраструктура жакшырды жана мурда жетүүгө кыйын болгон аймактарга жол ачылды. Бул иш-чаралар көзөмөлдү күчөтүү жана коопсуздукту камсыз кылуу менен бирге, келечекте айрым тилкелерде чек ара режимин жумшартууга даярдыкты камсыздайт.
Эки өлкө ортосундагы сүйлөшүүлөр жана лидерлердин планы
Ташиевдин айтымында, Бишкек менен Душанбе бардык талаштуу маселелерди чечүү боюнча активдүү диалог жүргүзүүдө. Эки тарап тең чек аранын туруктуулугун камсыздоо үчүн жаңы келишимдерди түзүүгө аракет кылып жатат.
Мамлекет башчылары бул процесстин негизги максаты — узак мөөнөттүү тынчтык жана коңшулук мамилени бекемдөө экенин белгилешет. Ташиевдин сөзүнө караганда, бул иштин натыйжасында элдер ортосундагы ишеним артып, чек арадагы аскердик көзөмөл жарандык кызматташтыкка орун берет.
Чек ара режимин жоюу мүмкүнчүлүгү
Инфраструктуранын бекемделиши жана сүйлөшүүлөрдүн жыйынтгы чыккандан кийин чек ара режимин акырындык менен жоюу баскычы башталышы мүмкүн. Ташиев бул үчүн убакыт талап кылынарын, бирок эки тарап тең бул багытта реалдуу кадамдарга даяр экенин белгиледи.
Чек арадагы туруктуу аскердик көзөмөлдүн жоюлушу региондогу стабилдүүлүктүн жана тынчтык орнотуунун маанилүү белгиси болуп калышы мүмкүн. Ошол эле учурда, эки өлкө тең өз ара координация жана коопсуздук чараларын сактап калуу ниетинде.
Эксперттердин пикири жана коомдук реакция
Кыргызстан коомчулугу Ташиевдин билдирүүсүн оң кабыл алып, аны эки өлкө ортосундагы мамиленин чыңдалышы катары баалады. Айрым аналитиктер бул кадамды Борбор Азия мамлекеттеринин ортосундагы ишенимди арттыруудагы маанилүү окуя катары мүнөздөшүүдө.
Ошол эле маалда адистер чек аранын демилитаризациясы баскыч-баскыч менен жүрүшү керек экенин, бул процессте чек арага жакын жашаган калктын кызыкчылыктары жана коопсуздук кепилдиктери эске алынышы зарылдыгын белгилешет. Негизги максат — тынчтыкты сактоо жана ар кандай жаңжалдардын алдын алуу.
Биз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, Кыргызстанда кар жаап, аба ырайынын суукташы күтүлөрүн синоптиктер маалымдашты.
