open.kg билдиргендей, аудиолог Никита Дикопольцев зымсыз кулакчын менен уктоо адаты угуу үчүн олуттуу коркунучтарды жаратарын эскертти.
Адистин айтымында, айрыкча жаш муун өкүлдөрү көбүрөөк жабыркайт, аларда угуу көйгөйлөрү кадимкиден алда канча эрте байкала баштайт, ал эми негизги факторлор үнүнүн катуулугу гана эмес, уйку учурундагы узак таасир этүү болуп саналат, жазат InoZpress.
Эмне үчүн кулакчын менен уктоо угууга кооптуу
Эксперт белгилегендей, түнкү уйку учурунда кулакчындар 6–8 саат бою тынымсыз иштеши мүмкүн. Күндүз адам тыныгууларды жасаса, түнкүсүн угуу системасы эс албайт.
Бул ички кулакка, айрыкча үндү кабыл алууга жооп берген жана калыбына келбеген сезгич кохлеардык түкчөлүү клеткаларга туруктуу жүк түшүрүшүнө алып келет.
Организмде эмне болот
Аудиолог угуу бузулуусунун механизмин кеңири түшүндүрдү.
Никита Дикопольцев түшүндүрөт:
«Кохлеардык түкчөлүү клеткалар туруктуу ызы-чуу таасиринде калыбына келбейт. Жаштар кулакчын менен уктап калганда, үн деңгээли 40–50 дБ болсо да, бул клеткалардын тез өлүшүн — апоптозду баштайт. Бул процесс оорутпайт жана байкалбай өтөт, бирок анын кесепеттери кайтарылгыс. 25–30 жаштагы бейтаптарда биз 45–50 жаштагыларга мүнөздүү аудиограммаларды байкап жатабыз. Алардан айырмаланып, “зумерлердин” ата-энелери 50 жашка жакын угуу жогото башташкан, анткени аларда кулакчындарга туруктуу жеткиликтүүлүк болгон эмес».
Анын айтымында, угуу начарлашы оорутпай, билинбей жүрөт, бирок убакыт өткөн сайын олуттуу кесепеттерге алып келет.
Кошумча коркунучтар жана ден соолукка таасири
Уйку учурунда вакуумдук кулакчындарды колдонуу механикалык факторлорду да күчөтөт. Мындай моделдер угуу каналында табигый желдетүүнү бузуп, өнөкөт сезгенүүлөр үчүн шарт түзөт.
Эксперт узак мөөнөттүү кесепеттерге да көңүл бурду.
Никита Дикопольцев кошумчалады:
«Жөнөкөй эреже бар: кулакчындар ойгонуу үчүн арналган. Эгер кимдир бирөө фондук үнсүз уктай албаса, коопсузураак вариант — тышкы акустиканы колдонуу, мисалы, керебет жанындагы колонканы, бул кулак жаргагына болгон үн толкунунун басымын азайтат. AirPods менен уктоону ыңгайлуу деп эсептөөгө болбойт, бул узак жылдарга угуу ресурстарын олуттуу кыскартуу коркунучу. Угуу жоготуусу азыр “укпай калдым” гана эмес, когнитивдик карылыкты жана деменция коркунучунун жогорулашын да билдирет».
Адис белгилегендей, бүгүнкү күндө угуу жоготуусу жөн гана үндү кабыл алуунун начарлашы эмес, терең когнитивдик өзгөрүүлөр менен да байланыштуу.
Эмне үчүн бул маселе массалык мүнөзгө ээ болууда
Дарыгердин баамында, азыркы колдонуучулар мурунку муундарга караганда 10–15 жыл эрте угуу начарлоосуна туш болушууда. Бул кулакчындарды тынымсыз колдонуу жана угуу системасына толук эс берилбегени менен байланыштуу.
Буга чейин адис ызы-чуу чөйрөдө узак иштөө да угуудагы курактык өзгөрүүлөрдү тездетерин, айрыкча 50 жаштан жогору адамдар үчүн эскерткен.
Эске салсак, мурда биз ички тең салмактуулукту кантип тез калыбына келтирүү жана тынчсызданууну жеңүү жолдору тууралуу жазганбыз.
