24.kg басылмасы билдиргендей, Кыргызстандын бийлиги Бишкек жана Чүй облусунда абанын булганышын азайтуу боюнча чараларды улантууда. Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинде абанын сапатынын начарлашына негизги себептердин бири жеке сектордо катуу отун колдонуу экенин билдиришти.
Мекеменин маалыматына ылайык, борбор калаадагы абанын булганышынын болжол менен 40 пайызы көмүр жана башка катуу отун түрлөрү менен жылытууга байланыштуу. Зыяндуу чыгындыларды азайтуу үчүн бийлик газдаштырууну кеңейтип, калкка жеңилдетилген насыяларды берип, экологиялык транспортту өнүктүрүүдө, жазат InoZpress.
Газдаштыруу үчүн 150дөн ашуун үй-бүлө жеңилдетилген насыя алды
Жаратылыш ресурстары министрлигинин атмосфералык абаны коргоо бөлүмүнүн адиси Нуртилек Шарипов «Биринчи радионун» эфиринде министрлер кабинети үйлөрдү газга туташтыруу үчүн жеңилдетилген насыя берүү программасын бекиткенин билдирди.
Анын айтымында, жарандар жылдык 3 пайыздык үстөк менен 150 миң сомго чейин насыя ала алышат. Май айына карата 150дөн ашуун тургун бул программаны колдонгон. Берилген каражаттын жалпы көлөмү болжол менен 19 миллион сомду түзгөн.
Бишкекте 54 конуш газ менен камсыздоого кошулган. Абоненттердин саны 50 миңден ашты. Мындан тышкары, Бишкек жана Чүй облусун газдаштыруу боюнча өзүнчө жеңилдетилген каржылоо долбоору иштеп жатат. 2026-жылга республикалык бюджеттен пайыздык чендерди компенсациялоого 26 миллион сом каралган.
Абанын булганышы үчүн 200дөн ашуун айып салынды
2026-жылдын биринчи кварталынын жыйынтыгы боюнча Кыргызстанда атмосфераны булгаган ишканалар жана объектилер боюнча пландуу жана пландан тышкаркы текшерүүлөр жүргүзүлгөн.
Нуртилек Шариповдун айтымында, атмосферага зыяндуу заттарды чыгарганы үчүн 200дөн ашуун административдик айып салынган. Айыптардын жалпы суммасы 4 миллион сомдон ашкан.
Мекемеде экологиялык мыйзамдарды көзөмөлдөөнү күчөтүү шаарлардагы абанын булганышын азайтып, мыйзам бузуулардын санын кыскартат деп эсептешет.
Бишкекте жашыл аймактарды көбөйтүү жана электробустарды сатып алуу пландалууда
Жаратылыш ресурстары министрлигинде экологиялык абалды жакшыртуу боюнча кошумча чаралар тууралуу дагы маалымат беришти. Бийлик жашылдандырууну жана транспорттук инфраструктураны өнүктүрүүнү көздөөдө.
Нуртилек Шарипов алдыдагы пландар тууралуу мындай деди:
«Мындан тышкары, шаарларды жашылдандырууга өзгөчө көңүл бурулууда, бул чаңды азайтууга жана микроклиматты жакшыртууга түздөн-түз таасир этет. Андан аркы иштер планы жаңы жашыл аймактарды түзүүнү, бак-дарактарды инвентаризациялоону, ирригация системаларын, парктарды жана питомниктерди өнүктүрүүнү, Бишкектин айланасында жашыл алкак түзүүнү камтыйт. Дагы бир стратегиялык багыт — экологиялык транспорт. Электробустарды сатып алуу, кубаттоо инфраструктурасын өнүктүрүү, веложолдорду түзүү, коомдук транспорт үчүн өзүнчө тилкелерди бөлүү, коомдук транспорттун сапатын жана жагымдуулугун жогорулатуу каралууда. Бул чаралардын баары жарандардын ден соолугун коргоого жана өлкөнүн экологиялык коопсуздугун камсыз кылууга багытталган».
Эл аралык өнөктөштөр ондогон миллион доллар бөлүүдө
Абанын сапатын жакшыртуу боюнча иштер эл аралык уюмдардын колдоосу менен дагы жүргүзүлүүдө.
Бийликтин маалыматына ылайык, Кыргызстанда бир нече ири экологиялык долбоорлор ишке ашырылууда:
- KOICAнын «Кыргыз Республикасында абанын сапатын жакшыртуу» долбоору — 10 миллион доллар, ишке ашыруу мөөнөтү 2028-жылга чейин;
- Дүйнөлүк банктын абанын сапатын жакшыртуу программасы — 50 миллион доллар.
Экологиялык демилгелерди каржылоонун жалпы көлөмү 60 миллион долларга жеткен.
Эске салсак, буга чейин Кыргызстанда кооптуу жаныбарлар тууралуу эскертүү берилгенин жана жайында кимдерден сактануу керектигин жазганбыз.
