Tengrinews.kz маалымдагандай, казакстандык тарап менен «Росатомдун» түзүмүнө кирген компания Казакстандагы биринчи атомдук электр станциясын долбоорлоону, жабдууларды жеткирүүнү жана курууну караган келишимге кол коюшту. Макулдашуунун түзүлүшү масштабдуу энергетикалык долбоорду ишке ашыруунун практикалык этабына өтүүнү билдирет.
Эми тараптар каралган жол-жоболордон өтүшү керек, анын ичинде Казакстандын өкмөтүнөн зарыл болгон макулдашууларды алуу талап кылынат. Курулушка өлкөнүн ишканаларын жана адистерин мүмкүн болушунча кеңири тартуу, ошондой эле казакстандык товарларды, жумуштарды жана кызматтарды пайдалануу пландалууда, жазат InoZpress.
Биринчи АЭС боюнча кол коюлган келишим эмнелерди камтыйт
Макулдашуу долбоорду ишке ашыруунун бир нече негизги багытын дароо камтыйт. «Росатомдун» түзүмүндөгү компания келечектеги атомдук электр станциясын долбоорлоого, керектүү жабдууларды жеткирүүгө жана түздөн-түз курулуш иштерине тартылат.
Документке кол коюу долбоорду даярдык баскычынан практикалык нукка өткөрөт. Ошол эле учурда кийинки этаптын башталышы административдик жол-жоболорду жокко чыгарбайт: тараптар дагы каралган макулдашуулардан өтүшү керек, анын ичинде Казакстандын өкмөтү менен өз ара иш алып баруу талап кылынат.
Курулушка казакстандык компанияларды жана адистерди тартууну каалашат
Долбоорду ишке ашыруунун маанилүү шарттарынын бири жергиликтүү бизнестин жана кадрлардын мүмкүн болушунча кеңири катышуусу болушу керек. Биринчи АЭСти курууда казакстандык ишканаларды жана адистерди тартуу, ошондой эле өлкөдө өндүрүлгөн товарларды жана Казакстандын ичинде жеткиликтүү болгон жумуштар менен кызматтарды пайдалануу пландалууда.
Мындай ыкма атомдук электр станциясынын курулушун ага байланышкан тармактарды өнүктүрүү менен айкалыштырууга мүмкүндүк берет деп күтүлүүдө. Долбоор жаңы өндүрүштөрдүн пайда болушуна, заманбап технологиялардын киргизилишине жана атомдук энергетикага жана ага байланышкан тармактарга керектүү квалификациялуу адистерди даярдоого өбөлгө түзүшү керек.
Казакстанга атомдук электр станциясын эмне үчүн куруу пландалууда
Атомдук энергетика электр энергиясын туруктуу базалык өндүрүүнүн булагы катары каралууда. Кошумча кубаттуулуктарга болгон муктаждык өнөр жай ишканаларынын, инфраструктуранын жана санариптик сервистердин электр энергиясын керектөөсүнүн өсүшү менен байланыштырылууда.
Кошумча фактор катары олуттуу энергетикалык ресурстарды талап кылган жасалма интеллект системаларынын өнүгүшү да көрсөтүлүүдө. Биринчи АЭС электр энергиясына болгон суроо-талаптын мындан ары өсүшүнүн шартында туруктуу генерацияны камсыз кыла ала турган энергетикалык системанын элементтеринин бири болушу керек.
Келишимдин баасы жана курулуш мөөнөттөрү азырынча ачыкталган жок
Долбоор практикалык этапка өткөнүнө карабастан, кол коюлган макулдашуунун каржылык параметрлери коомчулукка жарыяланган жок. Казакстандын биринчи АЭСин долбоорлоо, жабдууларды жеткирүү жана куруу боюнча келишимдин баасы жарыяланган маалыматта көрсөтүлгөн эмес.
Долбоорду ишке ашыруунун так мөөнөттөрү да айтылган жок. Ошентип, азыркы этапта негизги келишимге кол коюлганы жана алдыда макулдашуу жол-жоболору турганы белгилүү, бирок курулуштун аяктоо даталары жана каралган каржылоонун көлөмү азырынча көрсөтүлгөн эмес.
АЭС курууну 2024-жылдагы референдумда колдошкон
Атомдук электр станциясын куруу тууралуу чечимдин алдында 2024-жылдын 6-октябрында Казакстанда республикалык референдум өткөн. Жарандарга өлкөдө атомдук энергетика долбоорун ишке ашырууга карата өз мамилесин билдирүү сунушталган.
Добуш берүүнүн расмий жыйынтыгына ылайык, референдумга катышкандардын 71,12%ы АЭС курууну колдогон. Андан кийин бийлик долбоорду даярдоону уланткан, эми келишим түзүлгөндөн кийин ал ишке ашыруунун кийинки баскычына өтүүдө.
Эске салсак, буга чейин Казакстан менен Кыргызстандын чек арасында жүздөгөн фура эмне үчүн топтолгону жана кезекти кантип азайтып жатышканы тууралуу жазганбыз.
