Кант оозго түшөрү менен бактериялар ишин баштайт. Алар кантты энергия катары колдонуп, эмальга таасир этүүчү кислоталарды бөлүп чыгарышат. Бул тууралуу микробиологдор The Conversation барагында түшүндүрүштү, жазат InoZpress.
Бир нече мүнөттүн ичинде ооздун кислоталуулугу жогорулап, тиштин коргоочу катмары алсыздана баштайт. Эгер бул учурда шилекей жетиштүү бөлүнбөсө, эмаль тез бузулат жана кариес жаралат.
Кислота чабуулу
Кант тийгенден кийин бактериялар аны энергияга айлантуу үчүн иштетет. Бул процесс учурунда алар көп өлчөмдө кислота чыгарып, ооздун рН деңгээлин төмөндөтөт. Бул тиш эмалындагы минералдарды эритүүгө жетиштүү.
«Шилекей кислотаны нейтралдаштырып, ашыкча кантты жууп кетет, бул эмалды коргоого жардам берет», — деп айтылат изилдөөдө.
Бирок таттууларды бат-баттан колдонуу зыяндуу бактериялардын көбөйүшүнө шарт түзүп, табигый коргонуу механизмин алсыратат.
Налет жана биопленканын пайда болушу
Бактериялар тиш бетинде жабышкак катмар — биопленка түзөт. Ал шилекей менен кычкылтектин өтүшүнө тоскоол болуп, эмалды изоляциялайт.
«Биопленка — бул бактериялардын чеби, анда алар көбөйүп, кислотанын деңгээлин жогору кармай алышат», — деп түшүндүрүшөт адистер.
Мындай катмарды кадимки суу менен кетирүү мүмкүн эмес — аны тазалоо үчүн тиш щеткасы же стоматологдун аракети керек.
Эмаль эмне үчүн жабыркайт
Биопленканын ичинде бактериялар активдүү ишин улантат, ал эми пайдалуу микроорганизмдер кислотага туруштук бере албайт. Эмаль минералдарын жоготуп, морт болуп калат жана акырында тешиктер пайда болот.
«Ооздогу туруктуу кислоталуулук — эмалды бузган негизги фактор», — деп белгиленет материалда.
Кийин бул сезимталдыкка жана оорутууга алып келет, ошондуктан дарылоо стоматологдун кийлигишүүсүн талап кылат.
Тишти кантип коргоо керек
Кариестин алдын алуу үчүн адистер таттууларды негизги тамак маалында колдонууга кеңеш берет. Бул учурда шилекей көбүрөөк бөлүнүп, кислотаны нейтралдаштырат.
Ошондой эле сунушталат:
- канттын көлөмүн азайтуу;
- таттуу суусундуктарды күн бою ичпөө;
- ар бир тамактан кийин тишти жууп, күн сайын жип колдонуу.
Бул жөнөкөй эрежелер микрофлоранын балансын сактап, тиштерди бузулуудан коргойт.
ДщБиз буга чейин жазганыбызды эскертебиз, предибетти дарысыз айыктыруунун мөөнөтү аныкталганы тууралуу.
