Yahoo Life билдиргендей, калемпир жана башка ачуу тамактарды үзгүлтүксүз колдонуу эрте өлүм коркунучунун жана айрым өнөкөт оорулардын тобокелдигинин төмөндөшү менен байланыштуу. Мындай жыйынтыкка бир нече ири илимий изилдөөлөрдүн авторлору келишкен, бирок адистер сөз дал ушул аныкталган байланыш тууралуу болуп жатканын, ал эми себеп-натыйжа байланышы азырынча далилденбегенин белгилешет.
Мунун мүмкүн болгон түшүндүрмөлөрүнүн бири катары ачуу калемпирдин курамындагы капсаициндин таасири айтылат. Окумуштуулар ошондой эле анын зат алмашууга, жүрөк-кан тамыр системасына жана ашказан-ичеги жолуна тийгизген таасирин изилдеп жатышат, жазат InoZpress.
Изилдөөлөр эмнени көрсөттү
Эң ири изилдөөлөрдүн биринде окумуштуулар Кытайдагы жарым миллиондон ашык чоң кишинин ден соолугуна байкоо жүргүзүшкөн. Тамеки тартуу, физикалык активдүүлүк жана тамактануу өзгөчөлүктөрү сыяктуу факторлор эске алынгандан кийин, дээрлик күн сайын ачуу тамак жеген адамдарда жумасына бир жолудан аз жегендерге салыштырмалуу өлүмдүн салыштырмалуу коркунучу 14% төмөн экени аныкталган.
Кийинчерээк ушундай эле жыйынтыктарды америкалык изилдөөчүлөр да алышкан. Кызыл ачуу калемпирди үзгүлтүксүз колдонгон катышуучуларда байкоо мезгилиндеги өлүм ыктымалдыгы болжол менен 13% төмөн болгон.
Капсаицин организмге кандай таасир этет
Адистердин пикиринде, негизги ролду капсаицин ойнойт. Ал териде, ашказан-ичеги жолунда жана иммундук системанын клеткаларында жайгашкан TRPV1 рецепторлору менен өз ара аракеттенет. Дал ушул зат аркылуу окумуштуулар ачуу тамактын көптөгөн мүмкүн болгон пайдалуу таасирлерин түшүндүрүшөт.
Изилдөөлөр ошондой эле капсаицин жогорку тыгыздыктагы липопротеиддердин, башкача айтканда «жакшы» холестериндин деңгээлин жогорулатышы мүмкүн экенин жана организмдин энергия сарптоосун бир аз көбөйтөрүн көрсөтөт.
Эмне үчүн ачуу тамакты жакшы көргөндөр тузду азыраак колдонушат
Өзүнчө жүргүзүлгөн изилдөө ачуу тамактарды жактырган адамдар күн сайын орточо эсеп менен жарым чай кашыкка аз туз колдонорун көрсөткөн. Бул кан басымынын төмөнүрөөк көрсөткүчтөрү менен коштолгон.
Окумуштуулар мындай таасирди капсаицин туздуу даамды күчөтүп, кадимки өлчөмдөгү тузду да күчтүүрөөк сездирери менен түшүндүрүшөт.
Ичеги жана ашказанга тийгизген таасири
Окумуштуулар ошондой эле капсаицинди ичтеги өнөкөт ооруну басаңдатууда колдонуу мүмкүнчүлүгүн изилдеп жатышат. Ачуу тамакты колдонгон алгачкы жумаларда жагымсыз сезимдер күчөшү мүмкүн, бирок кийин тиешелүү нерв рецепторлорунун сезгичтиги акырындык менен төмөндөйт.
Ошол эле учурда адистер дени сак адамдарда капсаицин өзү эле ашказандын былжыр челин жабыркатпай турганын белгилешет. Тескерисинче, айрым изилдөөлөр ашказан кычкылынын бөлүнүп чыгышын азайтып жана ткандардын кан менен камсыз болушун жакшыртуу аркылуу анын коргоочу таасири болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.
Жыйынтыктап жатып, дарыгер белгилейт:
«Жеке өзүм тамак ушунчалык ачуу болгону жагат, мурдум кычыша баштайт, бирок дасторкондо ыйлап жиберчүдөй деңгээлге жетпейт».
Ошол эле учурда адис ачуу азыктарды көтөрө албаган адамдар өздөрүн аларды рационуна кошууга мажбурлабашы керектигин белгилейт, анткени организмдин капсаицинге болгон реакциясы ар кимде ар башка болушу мүмкүн.
Эске салсак, мурда кумыс тууралуу жазганбыз.
