Кыргызстанда акыркы беш жыл ичинде 111 ломбарддын лицензиясы жокко чыгарылып, дагы 11 лицензия токтотулган, ал эми айып пулдардын жалпы суммасы 8 миллион 414 миң сомго жетти. Бул тууралуу Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматынын маалыматына таянып 24.kg билдирет, жазат InoZpress.
Жөнгө салуучу орган сектордогу кеңири реформанын жыйынтыгын чыгарып, рынокту трансформациялоо керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоого жана калктын карыз жүгүн азайтууга багытталганын белгиледи.
Пайыздык чектөө жана үстөк ставкаларды төмөндөтүү
2024-жылдын май айынан тартып жылдык пайыздык ченге мыйзамдык чектөө киргизилди — формула «КР Улуттук банкынын ставкасы + 12 пайыз». Иш жүзүндө бул насыянын баасын жылына болжол менен 30 пайызга чейин төмөндөттү.
Мунун натыйжасында мурда кездешкен 100–300 пайыздык үстөк менен акча берүү учурлары жоюлду.
Карыз алуучуларды коргоо жана маалымат берүүгө тыюу
Кошумча чара катары 200 миң сомго чейинки насыялар боюнча карыз алуучулар тууралуу маалыматты кредиттик бюролорго берүүгө тыюу салынды. Бул чечим төмөнкүлөргө багытталган:
- жарандардын жеке маалыматтарын коргоо;
- майда турмуштук насыялардан улам кредиттик тарыхтын начарлашына жол бербөө;
- социалдык жүктү азайтуу.
Ошондой эле өкмөт ломбарддарга кардардын милдеттенмелерин көбөйткөн келишим шарттарын өз алдынча өзгөртүүгө тыюу салды.
Күрөө мүлкүн көзөмөлдөө жана капиталга талаптарды жогорулатуу
Жөнгө салуучу орган ички көзөмөл жана кардардын төлөө жөндөмдүүлүгүн баалоо талаптарын күчөттү. Өзгөчө көзөмөлгө алынган багыттар:
- күрөө мүлкүнүн сакталышы;
- мүлктү мыйзамсыз кармап турууга жол бербөө;
- тобокелдиктерди башкаруу системасын киргизүү.
Финнадзор ломбарддардын ишмердүүлүгүн тобокелдикке негизделген мониторингге өткөрдү.
Рынокту консолидациялоо үчүн минималдык капиталдын этап-этабы менен өсүшү белгиленди:
- 2025-жылдын 1-январынан тартып — 3 миллион сом;
- 2026-жылдын июлунан тартып — 7 миллион сом;
- 2027-жылга карата — 14 миллион сом;
- 2028-жылдын июлуна чейин — 20 миллион сом.
2026-жылдын 25-февралына карата өлкөдө расмий түрдө 383 ломбард иш алып барууда.
Биз буга чейин Кыргызстанда насыя алуу боюнча өзүн-өзү тыюу механизми канча жаран колдонду.
