Kaktus.media маалымдагандай, Улуу Британиянын парламентинин бир топ мүчөлөрү өлкөнүн Тышкы иштер министри Иветт Куперге кайрылып, Кыргызстандагы бир катар азыркы жана мурдагы чиновниктерге жеке санкция киргизүүгө чакырышты. Мунун себеби — Россияга каршы киргизилген чектөөлөрдү каржылык механизмдер аркылуу айланып өтүүгө көмөктөшүү шектери.
Кайрылууда мындай схемаларда негизги ролду Россия менен байланышкан криптовалюталык инструмент ойной турганы айтылат. Каттын авторлорунун пикиринде, кыргызстандык институттардын катышуусу санкцияларды айланып өтүүгө мүмкүнчүлүк берген инфраструктураны түзгөн, бул эл аралык тынчсызданууну күчөткөн, жазат InoZpress.
Кайсы чиновниктер чектөөгө туш болушу мүмкүн
Британ парламентарийлеринин катында жеке санкция киргизүү сунушталган үч адам көрсөтүлгөн:
- Кыргызстандын Улуттук банкынын мурдагы төрагасы Мелис Тургунбаев
- башкы прокурор Максат Асаналиев
- каржы көзөмөл кызматынын мурдагы жетекчиси Марат Пирназаров
Каттын авторлорунун пикиринде, бул кызмат адамдары санкцияларды айланып өтүүгө шарт түзгөн каржылык схемалардын иштешине катышы болушу мүмкүн.
Дооматтардын себеби — криптоинструменттер жана сооданын өсүшү
Өзгөчө көңүл A7A5 стейблкоинине бурулган, ал орус рублине байланган жана Кыргызстан аймагында активдүү колдонулат. Кайрылууда келтирилген маалыматтарга ылайык, ал аркылуу болжол менен 100 миллиард АКШ доллары өткөн.
Парламентарийлер бул инструмент Улуу Британиянын санкциялар тизмесине кирген адамдын катышуусу менен, ошондой эле санкция астындагы россиялык банк менен кызматташтыкта түзүлгөнүн белгилешет.
Кайрылуунун текстинде парламентарийлердин позициясы мындайча берилет:
«Санкцияларга карабастан, A7A5 чектөөлөргө туш болгон россиялык жеке жана юридикалык жактар үчүн негизги платформа катары иштеп жана кеңейип жатат. Мунун себептеринин бири — аны каттоого жана иштетүүгө шарт түзгөн Кыргызстандын каржы мекемелери жана мамлекеттик органдары менен кызматташтык».
Сооданын өсүшү кошумча шек жаратат
Кыргызстанга карата басымды күчөтүү зарылдыгынын кошумча аргументи катары парламентарийлер Европа Биримдиги жана Россия менен сооданын кескин өсүшүн аташат. Маселен, Европа Биримдигинен Кыргызстанга экспорт 2021-жылы 263 миллион евродон 2024-жылы 2,73 миллиард еврого чейин өскөн.
Ошондой эле Кыргызстан менен Россиянын расмий соодасы 2022-жылдан бери дээрлик 69 пайызга өскөнү белгиленет, ошол эле учурда жеткирүүлөрдүн бир бөлүгү статистикада эсепке алынбашы мүмкүн.
Кайрылуунун соңунда парламентарийлер кырдаал өзгөрбөсө, кеңири масштабдагы чектөөлөрдү киргизүү мүмкүнчүлүгү караларын эскертишет. Алардын пикиринде, Кыргызстан Россияга жеткирүүлөр үчүн транзиттик аянтча катары колдонулушу мүмкүн.
Эске салсак, буга чейин биз Бишкек 2030-жылга чейин жаңыланып, кайсы көчөлөр жана райондор масштабдуу курулушка туш болору тууралуу жазганбыз.
