Martha Stewart маалымдагандай, кардиологдор бананды үзгүлтүксүз колдонуу жүрөктүн иштешине кандай таасир этерин түшүндүрүштү. Бул жемиштер клетчатка менен калийге бай, баасы жеткиликтүү, жеңил тамактанууга ыңгайлуу жана табигый өлчөмү боюнча бир порцияга туура келет.
Адистер бир банан жүрөк-кан тамыр системасынын абалына олуттуу таасир этпей турганын белгилешет. Бирок тең салмактуу рациондун курамында үзгүлтүксүз колдонулганда банан кан басымды, энергиянын деңгээлин, салмакты жана тамак сиңирүүнү көзөмөлдөөгө жардам бериши мүмкүн, жазат InoZpress.
Эмне үчүн тамактануу жүрөктүн саламаттыгынын негизги факторлорунун бири бойдон калууда
Кардиолог Дэвид Ри оорулардын алдын алууда күнүмдүк рацион менен физикалык активдүүлүктүн ролуна көңүл бурат.
«Баары жөнөкөй болгону мага жагат — акыры биз жеген нерсебизден турабыз. Заманбап медицина — укмуштуудай нерсе, бирок биз негиздерди унутпашыбыз керек: эмне жеп жатканыңызды жана кандай кыймылдап жатканыңызды билиңиз. Тамактануу жана физикалык көнүгүүлөр ден соолуктун пайдубалы бойдон калууда, алар таблеткалардын жөн гана альтернативасы эмес. Бирок «жөнөкөй» деген «оңой» дегенди билдирбейт», — деди Дэвид Ри.
Дарыгерлер ашыкча иштетилген жеңил тамактардын жана толук кандуу тамактанууну алмаштыруучу даяр азыктардын ордуна жүрөк-кан тамыр системасына пайдалуу азыктарга артыкчылык берүүнү сунушташат.
Дарыгер Надим Гелоо адам өзүнүн рациону аркылуу кайсы көрсөткүчтөрдү өзгөртө аларын түшүндүрдү.
«Сиз жашыңызды же үй-бүлөлүк тарыхыңызды өзгөртө албайсыз, бирок тарелкаңызда эмне турганын өзгөртө аласыз, анткени рацион жүрөк ооруларынын өнүгүшүнө өбөлгө түзгөн негизги факторлордун айрымдарына, мисалы, артериялык кан басымга, холестериндин жана кандагы канттын деңгээлине таасир этет», — деп белгиледи Надим Гелоо.
Анын айтымында, белгилүү бир азыктардын эмне үчүн пайдалуу экенин түшүнүү аларды кандайдыр бир жалгыз «суперазыкты» издөөнүн ордуна тең салмактуу тамактанууга туруктуу негизде кошууга жардам берет.
Бананды үзгүлтүксүз колдонгондо организмде эмне болот
Кардиологдор бананды өзүнчө жүрөк үчүн «суперазык» деп эсептөөгө болбой турганын белгилешет. Ошентсе да анын рациондо үзгүлтүксүз болушу туура тандоо деп эсептелет.
Кардиолог Ченг-Хан Чен бул жемиштин бир нече практикалык артыкчылыгын атады.
«Банан — жүрөктүн саламаттыгына кам көрүүнүн эң жөнөкөй жолдорунун бири. Анын баасы жеткиликтүү, өзүң менен алып жүрүүгө ыңгайлуу, ал эми өлчөмү табигый түрдө бир порцияга туура келет, бул аны тең салмактуу тамактануу үчүн күнүмдүк туура тандоого айлантат», — деп түшүндүрдү Ченг-Хан Чен.
Бананды бир жолу жеп коюу, кыязы, олуттуу өзгөрүүлөргө алып келбейт. Ал эми пайдалуу рационго үзгүлтүксүз кошулганда анын курамындагы пайдалуу заттар артериялык кан басымды нормалдуу кармоого, энергиянын туруктуу деңгээлине, дене салмагын көзөмөлдөөгө жана тамак сиңирүүнүн нормалдуу иштешине жардам бериши мүмкүн.
Айрым таасирлерди бананды жегенден көп өтпөй сезүүгө болот. Банандын курамындагы углеводдор организмге энергияны тез бере алат, ошондой эле токчулук сезимин узагыраак сактоого жардам берет.
Медицина илимдеринин доктору Моханакришнан Сатиямурти банандын токчулук сезими менен байланышын түшүндүрдү.
«Банандын курамындагы углеводдор менен суу токчулук сезиминин пайда болушуна өбөлгө түзөт, дал ушул нерсе бизге курсактын тойгонун сездирет, ошондуктан банан салмакты жөнгө салууда мыкты жардамчы боло алат», — деп кошумчалады Моханакришнан Сатиямурти.
Банандын курамындагы калий артериялык кан басымды көзөмөлдөөгө жардам берет
Адистер банандын дагы бир артыкчылыгы катары анын курамында кошулган канттын, туздун жана майдын жоктугун белгилешет. Ошондуктан бул жемиш анча пайдалуу эмес жеңил тамактардын ордун баса алат.
Дэвид Ри мындай алмаштыруунун күнүмдүк тамактануудагы маанисин белгиледи.
«Банан менен ар бир жеңил тамактануу — жүрөк ооруларынын коркунучун көбөйтүшү мүмкүн болгон зыяндуу тамак менен бир жолу азыраак тамактануу дегенди билдирет», — деп белгиледи кардиолог.
Бананга бай болгон калий өзгөчө мааниге ээ. Бул минерал артериялык кан басымды жөнгө салууга катышат жана натрийдин ашыкча көлөмүнүн таасирин жарым-жартылай компенсациялай алат.
Надим Гелоо калийдин организмге таасир этүү механизмин кеңири түшүндүрдү.
«Тузду өтө көп колдонгондо организм ашыкча сууну кармап калат жана артериялык кан басым жогорулайт. Банандын курамындагы калий бөйрөккө ашыкча натрийди чыгарууга жардам берип, кан тамырлардын дубалдарын бошоңдотот, кан агымындагы чыңалууну азайтат жана артериялык кан басымды нормалдуу чекте кармоого көмөктөшөт».
Калийден тышкары, банандын курамында С витамини жана дофамин менен байланышкан, антиоксиданттык касиетке ээ өсүмдүк кошулмалары бар.
Кимдер бананды этияттык менен колдонушу керек
Көпчүлүк адамдар үчүн банан коопсуз азык деп эсептелет. Бирок айрым ооруларда жана белгилүү бир дары-дармектерди кабыл алууда рациондогу бул жемиштердин көлөмүн көзөмөлдөө зарыл.
Надим Гелоонун айтымында, бөйрөк оорусунун өнүккөн баскычындагы адамдарга, ошондой эле жүрөккө арналган айрым дары-дармектерди кабыл алган бейтаптарга этияттык талап кылынат. Мунун себептеринин бири банандын курамындагы калийдин жогорку деңгээлине байланыштуу.
Адистер диабети бар адамдарга өзгөчө көңүл бурушат, анткени жүрөк-кан тамыр оорулары менен глюкозанын алмашуусунун бузулушу көп учурда бирге кездешет.
Ченг-Хан Чен жемиштин бышкандык деңгээли кандагы канттын көлөмүнө кандай таасир этерин эскертти.
«Өтө бышкан банандар кандагы канттын деңгээлин тезирээк жогорулатышы мүмкүн, бул диабет менен ооруган адамдар үчүн көйгөй жаратышы ыктымал», — деп түшүндүрдү дарыгер.
Жалпысынан күнүнө бир-эки банан жүрөк үчүн пайдалуу рациондун курамына кириши мүмкүн. Бирок диабети жана бөйрөк оорулары бар адамдарга, ошондой эле АПФ ингибиторлорун же бета-блокаторлорду кабыл алган бейтаптарга жеке чектөөлөрдү жана дарыгердин сунуштарын эске алуу сунушталат.
Банандын кайсы касиеттери жүрөк үчүн өзгөчө маанилүү
Тең салмактуу тамактануунун курамында бананды үзгүлтүксүз колдонуу организмге бир нече артыкчылык бере алат. Калий артериялык кан басымды нормалдуу кармоого жардам берет, клетчатка тамак сиңирүүгө жана токчулук сезимине өбөлгө түзөт, ал эми углеводдор организмди энергия менен камсыз кылат.
Ошол эле учурда адистер бананды жүрөк-кан тамыр ооруларын алдын алуунун же дарылоонун өз алдынча каражаты катары карашпайт. Анын таасири жалпы рационго, физикалык активдүүлүктүн деңгээлине, организмдин абалына жана өнөкөт оорулардын бар-жогуна жараша болот.
Эске салсак, буга чейин алча уйкуну жакшыртып, мөмөнүн муундарга жана организмге кандай пайда берери тууралуу жазганбыз.
