The Telegraph басылмасы билдиргендей, окумуштуулар жарганаттардын өзгөчө өзгөчөлүктөрүн изилдөөнү улантууда. Бул кичинекей сүт эмүүчүлөр өтө узак жашап, ошол эле учурда кооптуу ооруларга туруктуулугун сактай алышат. Изилдөөчүлөр аныкталган механизмдер карылыкка жана өнөкөт ооруларга каршы жаңы дары-дармектерди иштеп чыгууга негиз болушу мүмкүн деп эсептешет.
Адистердин өзгөчө көңүлүн ASC2 белогу бурду. Ал ашыкча сезгенүү процесстерин басаңдатууга жөндөмдүү. Дал ушул өнөкөт сезгенүү бүгүнкү күндө организмдин картаюусунун жана көптөгөн оор илдеттердин негизги себептеринин бири деп эсептелет, жазат InoZpress.
Эмне үчүн жарганаттар окумуштууларды кызыктырды
Денеси кичинекей болгонуна карабастан, жарганаттар 40 жылга чейин жашай алышат. Эгер мындай өмүр узактыгын адамга салыштырсак, бул болжол менен 240 жылга барабар болмок.
Мындан тышкары, бул жаныбарлар дагы бир катар өзгөчөлүктөргө ээ:
- Эбола жана кутурма вирустарына туруктуулук;
- сезгенүү процесстерин натыйжалуу көзөмөлдөө жөндөмү;
- жаш куракка байланышкан ооруларга төмөн кабылуу;
- диабеттен, рактын айрым түрлөрүнөн жана башка өнөкөт оорулардан коргонуу.
Окумуштуулардын айтымында, дал ушул өзгөчөлүктөрдүн айкалышы жарганаттарды изилдөө үчүн уникалдуу объект кылып турат.
ASC2 белогу кандай роль ойнойт
Чоң ачылыш 2023-жылы жасалып, анын жыйынтыгы Cell журналында жарыяланган.
Окумуштуулар ASC2 белогу организмдеги ашыкча сезгенүү реакциясын басаңдатарын аныкташкан. Болжол боюнча, миллиондогон жылдык эволюциянын жүрүшүндө бул механизм күчөгөн, анткени учуу жарганаттардын организми үчүн дайыма чоң физиологиялык жүктү жаратат.
Адамдарда да ушундай эле ген бар, бирок ал кыйла начар иштейт. Дал иммундук системанын ашыкча активдүүлүгү ткандардын тез картаюусуна жана оор сезгенүү процесстеринин өнүгүшүнө алып келиши мүмкүн.
Тажрыйбалар эмнени көрсөттү
Изилдөөчүлөр бир катар лабораториялык эксперименттерди өткөрүштү.
Эксперименттердин жүрүшүндө:
- кадимки лабораториялык чычкандарга ASC2 белогу кошулган;
- сасык тумоо вирусун жуктургандан кийинки өлүм көрсөткүчү 100 пайыздан 50 пайызга чейин төмөндөгөн;
- лабораториялык шартта адамдын клеткалары да ушуга окшош сезгенүүгө каршы таасир көрсөткөн.
Алынган жыйынтыктар бул коргонуу механизми жарганаттарда гана эмес, башка организмдерде да иштей аларын тастыктады.
Бул технология адамдарга качан колдонулушу мүмкүн
Кийинки этап клиникалык сыноолор болот.
Азыркы учурда эң алдыга чыккан иштелме ASC2 механизминин негизинде түзүлгөн PS1001 сезгенүүгө каршы эксперименталдык препараты болуп эсептелет.
Учурда адистер токсикологиялык изилдөөлөрдү жүргүзүп жатышат, ал эми адамдар катышкан алгачкы клиникалык сыноолорду 2027-жылдын башында баштоо пландалууда. Эгер анын натыйжалуулугу тастыкталса, жаңы технология өнөкөт сезгенүү ооруларын дарылоодо жана картаюу процесстерин жайлатууда колдонулушу мүмкүн.
Эске салсак, мурда кенени тез алып салуу тууралуу жазганбыз.
